AVŞAR HUKUK BÜROSU

D15D E. 2012/12295-K. 2015/8825

T.C.
DANIŞTAY
15. DAİRE
E. 2012/12295
K. 2015/8825
T. 16.12.2015
• YÖNETMELİK MADDESİNİN İPTALİ İSTEMİ (Lehine Olan Değişikliğin de İptali İstemiyle Davacı Şirket Tarafından Dava Açıldığından ve Herhangi Bir Bireysel İşlemin de İptali İstenmediğinden İptali İstemiyle Dava Açıldıktan Sonra Değiştirilen Davaya Konu Yönetmelik Hakkında Karar Verilmesine Olanak Bulunmadığı)
• BİREYSEL İŞLEM (Bakılmakta Olan Davada Düzenleyici İşlemle Birlikte Herhangi Bir Bireysel İşlemin de İptali İstenmediğinden İptali İstemiyle Dava Açıldıktan Sonra Değiştirilen Davaya Konu Yönetmelik Hakkında Karar Verilmesine Olanak Bulunmadığı)
• DAVA AÇILDIKTAN SONRA YÖNETMELİĞİN DEĞİŞTİRİLMESİ (Lehine Olan Bu Değişikliğin de İptali İstemiyle Davacı Şirket Tarafından Dava Açıldığı - Davacılar Lehine Söz Konusu Maddenin Değiştirildiği Dolayısıyla Davaya Konu Maddenin Fiilen Uygulanmadığı)
• KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA DAİR KARAR (İdare Tarafından Düzenlenen Genelgede Davaya Konu Değişikliğe Bağlı Olarak Verilen Süre Zarfında Davacılar Lehine Söz Konusu Maddenin Değiştirildiği ve Davaya Konu Maddenin Fiilen Uygulanmadığı - Davaya Konu Yönetmelik Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına Karar Vermek Gerektiği)
Karayolu Taşıma Yönetmeliği/m.56
ÖZET : Dava, yönetmelik maddesinin kısmen iptali istemiyle açılmıştır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 56. maddesinin, 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara, 20 adet hatta ilave olarak her 100 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verileceğine dair değişik 1/(ğ) ve 2/(ğ) bendi, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 20. maddesiyle, "her 50 adet özmal koltuk için ilave 1 adet taşıma hattı verileceği" şeklinde değiştirilmiş olup, lehine olan bu değişikliğin de iptali istemiyle davacı şirket tarafından dava açıldığından ve bakılmakta olan davada düzenleyici işlemle birlikte herhangi bir bireysel işlemin de iptali istenmediğinden, iptali istemiyle dava açıldıktan sonra değiştirilen davaya konu Yönetmelik hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. Ayrıca davalı idare tarafından düzenlenen Genelgede davaya konu değişikliğe bağlı olarak B1 ve D1 yetki belgesi sahiplerinin yeni hat sayılarına uyum sağlayabilmelerine imkan vermek üzere süre verilmesinin öngörüldüğü; bu süre zarfında davacılar lehine söz konusu maddenin değiştirildiği dolayısıyla davaya konu maddenin fiilen uygulanmadığı gibi, firmalar aleyhine de sonuç doğurmadığı görülmektedir. Açıklanan nedenlerle, konusu ve esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İstemin Özeti : 23.10.2012 tarih ve 28450 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 20. maddesiyle değiştirilen, 11.06.2009 tarih ve 27255 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 56. maddesinin, 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara; 20 adet hatta ilave olarak her 100 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verileceğine dair 2/(ğ) bendinin; yeni düzenlemeyle hat sayılarının %80‘i aşan oranda azaldığı, toplam 289 hatta sahip iken, hat sayısının 57'ye düşeceği, kazanılmış haklarının ihlal edildiği, hat sayısının azaltılmasının yolcuları mağdur edeceği, seyahat hürriyetinin engellendiği, yolcuların tercih özgürlüğünün ve rekabet sebebiyle kaliteli hizmet verilmesi imkanının kaldırıldığı, yurt içi hat sayısıyla orantılı olarak otobüs satın almak suretiyle yatırım yapıldığı, hat sayısının bu şekilde düşmesinin öngörülemeyeceği, sonradan yapılan değişikliğin davaya konu düzenlemenin iptaline engel olmadığı, mağduriyetlerinin sona ermediği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : 04.01.2013 tarih ve 28518 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 2. Maddesinin 1. ve 2.fıkralarının (ğ) bendinde;'' 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara; 20 adet hatta ilave olarak her 50 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verilir“ şeklinde yurt içinde taşıma yapan firmalar lehine değişiklik yapıldığı, yetki belgelerine kayıtlı özmal taşıt sayıları dikkate alınmadan hat verilemeyeceği, özmal koltuk sayılarına göre belli bir oranda hat verilmesinin piyasa düzeninin sağlanması ve haksız rekabetin önlenmesi için gerekli olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi : Dava konusu değişiklik fiilen uygulanmadığından ve davacılar lehine değişiklik yapıldığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı Düşüncesi : Dava konusu edilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 56. maddesinin, 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara, 20 adet hatta ilave olarak her 100 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verileceğine dair 23.10.2012 tarih ve 28450 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişik 2/(ğ) bendi, 04.01.2013 tarih ve 28518 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 20. maddesiyle, "her 50 adet özmal koltuk için ilave 1 adet taşıma hattı verileceği" şeklinde değiştirilmiş olup değiştirilen Yönetmelik hükmü hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce, duruşma için taraflara önceden bildirilen 16.12.2015 tarihinde davacı vekilininn geldiği, davalı idareyi temsilen vekilinin geldiği, Danıştay Savcısı'nın hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısı'nın düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR : Dava, 23.10.2012 tarih ve 28450 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 20. maddesiyle değiştirilen, 11.06.2009 tarih ve 27255 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 56. maddesinin, 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara; 20 adet hatta ilave olarak her 100 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verileceğine dair 2/(ğ) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 56. maddesinin, 1500 adetten fazla özmal koltuk kapasitesine sahip olanlara, 20 adet hatta ilave olarak her 100 adet özmal koltuk için 1 adet yurtiçi taşıma hattı verileceğine dair 23.10.2012 tarih ve 28450 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişik 1/(ğ) ve 2/(ğ) bendi, 04.01.2013 tarih ve 28518 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 20. maddesiyle, "her 50 adet özmal koltuk için ilave 1 adet taşıma hattı verileceği" şeklinde değiştirilmiş olup, lehine olan bu değişikliğin de iptali istemiyle davacı şirket tarafından dava açıldığından ve bakılmakta olan davada düzenleyici işlemle birlikte herhangi bir bireysel işlemin de iptali istenmediğinden, iptali istemiyle dava açıldıktan sonra değiştirilen davaya konu Yönetmelik hakkında karar verilmesine olanak bulunmamaktadır.
Ayrıca davalı idare tarafından düzenlenen 14.12.2012 tarih ve 2013/KDGM- 06 / GENEL konulu Genelge'nin 2. maddesinde davaya konu değişikliğe bağlı olarak B1 ve D1 yetki belgesi sahiplerinin yeni hat sayılarına uyum sağlayabilmelerine imkan vermek üzere 30/06/2013 tarihine kadar süre verilmesinin öngörüldüğü; bu süre zarfında davacılar lehine söz konusu maddenin değiştirildiği dolayısıyla davaya konu maddenin fiilen uygulanmadığı gibi, firmalar aleyhine de sonuç doğurmadığı görülmektedir.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, konusu ve esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 2.500,00 TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 16.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

SORU CEVAP

captchaImg