AVŞAR HUKUK BÜROSU

D6D E. 2015/1547-K. 2015/4783

T.C.
DANIŞTAY
6. DAİRE
E. 2015/1547
K. 2015/4783
T. 1.7.2015
• ÇEVRE TARİH VE KÜLTÜREL DEĞERLERİN KORUNMASI İMAR UYGULAMALARINI İLİŞKİN İPTAL DAVALARINDA MENFAAT KOŞULU ( İptal Davasının Menfaat Koşulu Bakımından Dinlenebilmesi İçin İşlemin Mutlaka Davacı Hakkında Tesis Edilmesinin Gerekmediği - Davacı ile İşlem Arasında İlişki veya İlgi Kurulmasının Menfaat İhlali Bakımından Yeterli Olduğu )
• MEŞRU VE GÜNCEL MENFAATİN İHLALİ ( Davacı ile İptali İstenen İdari İşlem Arasında Kurulabilecek Bir İlişki veya İlginin Menfaat Koşulunun Varlığı İçin Yeterli Olduğu - Menfaatin Kişisel Menfaat Sayılabilmesi İçin İptali İstenen İşlemin Doğrudan Doğruya Davacı Hakkında Tesis Edilmiş Olmasının Gerekmediği )
• YAPI TADİLATI RUHSATI VE DAYANAĞI AVAN PROJE ONAYINA İLİŞKİN İŞLEMLERİN İPTALİ ( Davanın Dinlenebilmesi İçin Subjektif Ehliyet Koşulu Olan Menfaat İhlalinin Gerçekleşmesi Gereği - Boğaziçi Etkilenme ve Geri Görüm Alanında Bulunan Yapı Hakkında Verilen Tadilat Projesinin İptali Davasını Açmakta Ruhsat Verilen Yapıya Komşu Taşınmaz Maliki Semt Sakinin Menfaati Bulunduğunun Kabulü Gereği )
• SEMT SAKİNİ ( Boğaziçi Etkilenme ve Geri Görünüm Bölgesinde Yer Alan ve İstanbul Boğazının Silüetini Etkileyen Nokatada Bulunan Binaya İlişkin Verilen Yapı Tadilat Ruhsatı ve Avan Proje Onayına İlişkin İptal Davası Açmakta Semt Sakininin Meşru ve Güncel Menfaatini Bulunduğu - Menfaat Koşulunun Gerçekleştiği )
2577/m. 2
ÖZET : Davanın "menfaat ihlali" olarak tanımlanan subjektif ehliyet koşulunun, kişiye bağlı subjektif hak ihlallerinin giderilmesinin yanı sıra, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetlenebilmesi kapsamında da belirlenmesi gerekmektedir. Davacı ile iptali istenilen idari işlem arasında kurulabilecek bir ilişki veya ilgi, menfaat ihlali koşulunun varlığı için yeterlidir. Bu itibarla yargısal kararlarda menfaat ihlali koşulu, davacının idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisinin kurulması gerektiği şeklinde tanımlanmıştır. Ayrıca, bir menfaatin kişisel menfaat sayılabilmesi, iptali istenilen işlemin doğrudan doğruya o kişi hakkında tesis edilmesini gerektirmemektedir. Çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda, dava açma ehliyetinin bu durum göz önünde bulundurularak yorumlanması suretiyle saptanacağı, Danıştay içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
İstemin Özeti: İstanbul 10. İdare Mahkemesince verilen 8.1.2015 tarihli, E:2014/2148, K:2015/2 Sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmaların Özeti: Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulüyle mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
KARAR : Dava, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ...ada, ( eski ... ) 165 Sayılı parsele kayıtlı inşaata dair olarak; Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından verilen ... tarihli tadilat yapı ruhsatının ve bu tadilat ruhsatının verilmesine dayanak teşkil eden avan projesinin onaylanmasına dair İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu avan projesinin uygulanmasında sakınca bulunmadığına yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul 4 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun .... tarih ve ... sayılı kararının ve Kültür ve Turizm Bakanlığı III numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, davacı tarafından ilçe sakini sıfatıyla açılan davada davaya konu işlemlerin davacının kişisel, meşru ve güncel bir menfaatini ihlal etmediği gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2709 Sayılı T.C. Anayasasının 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin hukuk devleti olduğu belirtilmektedir. Hukuk devletinde idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğu ve sonuçta idarenin hukuka bağlılığının yargısal denetimi, iptal davaları yoluyla sağlanır.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının ( a )bendinde iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
İdarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal denetim yoluyla sağlanmasının en etkin araçlarından biri iptal davaları olduğundan, iptal davalarında "menfaat ihlali" olarak tanımlanan subjektif ehliyet koşulunun, kişiye bağlı subjektif hak ihlallerinin giderilmesinin yanı sıra, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetlenebilmesi kapsamında da belirlenmesi gerekmektedir. Davacı ile iptali istenilen idari işlem arasında kurulabilecek bir ilişki veya ilgi, menfaat ihlali koşulunun varlığı için yeterlidir. Bu itibarla yargısal kararlarda menfaat ihlali koşulu, davacının idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisinin kurulması gerektiği şeklinde tanımlanmıştır. Ayrıca, bir menfaatin kişisel menfaat sayılabilmesi, iptali istenilen işlemin doğrudan doğruya o kişi hakkında tesis edilmesini gerektirmemektedir. Çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda, dava açma ehliyetinin bu durum göz önünde bulundurularak yorumlanması suretiyle saptanacağı, Danıştay içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının semt sakini sıfatıyla bu davayı açtığı ve aynı zamanda davaya konu taşınmaza çok yakın bir noktada ( 200 metreden daha az ) ikamet ettiği, bununla birlikte uyuşmazlığa konu taşınmazın ... İlçesi, ... vadisinde, Boğaziçi etkilenme ve geri görünüm bölgesinde yer aldığı ve İstanbul Boğazının silüetini etkileyebilecek bir noktada bulunduğu, davaya konu taşınmaz için verilen yapı tadilat ruhsatının trafik ve inşaat yoğunluğu getirdiği ve kendisinin bundan doğrudan etkilendiğinden bahisle davaya konu işlemlerin iptali istemiyle bakılan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarda yer alan yasal düzenlemeler, davanın niteliği ve davacı tarafından ileri sürülen hususlar dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu yapı tadilatı ruhsatı ve dayanağı avan projenin onayına dair işlemlerin iptalini istemede davacının menfaatinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davanın ehliyet yönünden reddine dair kararda hukuki isabet görülmemiştir.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, İstanbul 10. İdare Mahkemesince verilen 8.1.2015 tarihli, E:2014/2148, K:2015/2 Sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 1.7.2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY ( X ) :
Temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla aksi yönde verilen Daire kararına katılmıyoruz.

SORU CEVAP

captchaImg