AVŞAR HUKUK BÜROSU

D7D E. 2014/1206-K. 2015/2398

T.C.
DANIŞTAY
7. DAİRE
E. 2014/1206
K. 2015/2398
T. 29.4.2015
• PARA CEZASINA VAKİ İTİRAZIN REDDİ YOLUNDAKİ İŞLEMİN İPTALİ İSTEMİ ( Para Cezası Uygulanabilmesi İçin Aranan Yasal Koşullar Oluşmadığından Davayı İstemin Özeti Bölümünde Yazılı Gerekçeyle Reddeden Mahkeme ve İtiraz İle Karar Düzeltme Başvurularını Reddeden Bölge İdare Mahkemesi Kararlarında Hukuka Uyarlık Görülmediği )
• EK OLARAK TAHAKKUK ETTİRİLEN KATMA DEĞER VERGİSİ ( Üzerinden Para Cezasına Vaki İtirazın Reddi Yolundaki İşlemin İptali - İthale Konu Eşyanın Kıymetinin Noksan Beyan Edilmiş Olduğu Hususunda İdarece Herhangi Bir Tespitte Bulunulmadığı/Para Cezası Uygulanabilmesi İçin Aranan Yasal Koşulların Oluşmadığı )
• ÇEVRE KATKI PAYI ( Ceza Kesilmesinin Sebebi Olarak Çevre Katkı Payının Katma Değer Vergisinin Matrahına Eklenmemesi Gösterilmiş Olup İthale Konu Eşyanın Kıymetinin Noksan Beyan Edilmiş Olduğu Hususunda İdarece Herhangi Bir Tespitte Bulunulmadığı - Para Cezası Uygulanabilmesi İçin Aranan Yasal Koşulların Oluşmadığı )
• İTHALE KONU EŞYANIN KIYMETİNİN NOKSAN BEYAN EDİLMESİ ( Hususunda İdarece Herhangi Bir Tespitte Bulunulmadığı/Ceza Kesilmesinin Sebebi Olarak Çevre Katkı Payının Katma Değer Vergisinin Matrahına Eklenmemesinin Gösterildiği - Para Cezası Uygulanabilmesi İçin Aranan Yasal Koşulların Oluşmadığının Gözetilmesi Gerektiği )
2577/m.51
ÖZET : Dava, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden, para cezasına vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemine ilişkindir. Olayda, ceza kesilmesinin sebebi olarak, çevre katkı payının katma değer vergisinin matrahına eklenmemesi gösterilmiş olup ithale konu eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğu hususunda idarece herhangi bir tespitte bulunulmadığının anlaşılması karşısında, para cezası uygulanabilmesi için aranan yasal koşullar oluşmadığından, davayı istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle reddeden mahkeme kararında ve bu karara yönelik itiraz ile karar düzeltme başvurularını reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararlarında yürürlükteki hukuk kurallarına uyarlık görülmemiştir.
İstemin Özeti : Davacı adına tescilli 14.5.2010 gün ve 550 Sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya sebebiyle tahsil edilen çevre katkı payının vergi matrahına dahil edilmediğinden bahisle, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 21. maddesinin ( c ) bendi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendine göre hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan davayı; olayda, beyannamede yurt dışı gider olarak beyan edilen bedel üzerinden % 1 oranında hesaplanan çevre katkı payına ait ek tahakkuka vaki itirazın reddine dair işleme karşı açılan davanın Zonguldak İdare Mahkemesince, gümrük beyannamesinde yurt dışı gider olarak beyan edilen kıymet farkı, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 24. maddesine göre ithal eşyasının satış bedeline dahil olduğundan CİF bedel içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, yurt dışı gider altında beyan edilen kıymetin eksik olduğu gerekçesiyle reddedildiği; beyan edilen kıymet farkı üzerinden hesaplanan çevre katkı payına isabet eden katma değer vergisine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davanın da Mahkemelerince reddedildiği, dolayısıyla 3065 Sayılı Kanundan hareketle 4458 Sayılı Kanunun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasında ve buna yapılan itirazın reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle reddeden Zonguldak Vergi Mahkemesi'nin 22.6.2012 gün ve E:2011/696; K:2012/451 Sayılı kararına yönelik itirazı reddeden Zonguldak Bölge İdare Mahkemesi'nin 18.10.2012 gün ve E:2012/468; K:2012/612 Sayılı kararı ve kararın düzeltilmesi isteminin reddine dair Zonguldak Bölge İdare Mahkemesi'nin 12.2.2013 gün ve E:2012/782; K:2013/179 Sayılı kararının; 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesi hükmü uyarınca kanun yararına bozulması istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi Düşüncesi: Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname muhteviyatı eşya sebebiyle tahsil edilen çevre katkı payının vergi matrahına dahil edilmediğinden bahisle, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 21. maddesinin ( c ) bendi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendine göre hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan dava mahkemece reddedilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince hem itiraz hem de karar düzeltme istemi reddedilmişse de, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendine göre para cezası kararı alınabilmesi için, eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir.
Olayda ise, ithale konu eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğine dair herhangi bir tespitte bulunulmaması karşısında, para cezası kararı alınabilmesi için yasada aranan koşullar oluşmadığından, davayı istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle reddeden Vergi Mahkemesi kararı ile bu kararı onayarak karar düzeltme istemini de reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararlarının niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade ettiği anlaşılmıştır.
Bu nedenle, 2577 Sayılı Kanunun 51. maddesi uyarınca kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Başsavcısı Düşüncesi: Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. Adına tescilli 14.5.2010 tarih ve IM00550 Sayılı gümrük giriş beyannamesi muhteviyatı eşya sebebiyle tahsil edilen çevre katkı payının vergi matrahına dahil edilmediği gerekçesiyle, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 21. maddesinin ( c ) bendi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak istenilen para cezasına vaki itirazın reddi yönünde verilen gümrük başmüdürlüğü kararma karşı açılan davayı reddeden Zonguldak Vergi Mahkemesi'nin 22.6.2012 gün ve E:2011/696, K:2012/451 Sayılı kararına yapılan itirazın reddine ve kararın onanmasına dair Zonguldak Bölge İdare Mahkemesince verilen 18.10.2012 gün ve E:2012/468, K:2012/612 Sayılı karar ile karar düzeltme isteminin reddine dair Zonguldak Bölge İdare Mahkemesi'nin 12.2.2013 gün ve E:2012/782, K:2013/179sayılı kararının yürürlükteki hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek davacı vekili tarafından kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine konu incelendi:
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51 . maddesinde, "niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararların kanun yararına temyiz olunabileceği belirtilmiştir.
3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ithalatta verginin matrahını belirleyen 21. maddesinin ( c ) bendinde; gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemelerin ithalde alınan katma değer vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendinde de; serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya dair olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin 23 ila 31. maddelerde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden başka vergi farkının üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun yukarda belirtilen 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendine göre para cezası kesilebilmesi için, eşyanın kıymetinin noksan beyan edildiğinin söz konusu kanunun 23 ila 31. maddelerinde belirtilen usul ve esaslara göre tespit edilmesi gerekir.
Olayda, para cezasının hesaplanmasında esas alınan çevre katkı payının 3065 Sayılı Kanunun yukarda belirtilen madde hükümlerine göre yalnız katma değer vergisi matrahına dahil olup, ithal eşyasının gümrük vergisine esas kıymetini etkilemediğinden katma değer vergisi tahakkuku üzerinden hesaplanan davaya konu para cezası kararına vaki itirazın reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Zonguldak Bölge İdare Mahkemesinin, yürürlükteki hukuka aykırı sonuçlar ifade ettiği açık bulunan 18.10.2012 gün ve E:2012/468, K:2012/612 Sayılı kararı ile 12.2.2013 gün ve E:2012/782, K:2013/179 Sayılı kararının, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Yedinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
KARAR : Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli beyanname muhteviyatı eşya sebebiyle tahsil edilen çevre katkı payının vergi matrahına dahil edilmediğinden bahisle, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 21. maddesinin ( c ) bendi uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi üzerinden, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234. maddesinin 1. fıkrasının ( b ) bendine göre hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan davanın Zonguldak Vergi Mahkemesi'nin tek hakimle verdiği 22.6.2012 gün ve E:2011/696; K:2012/451 Sayılı kararıyla reddedildiği; karara yapılan itirazın Zonguldak Bölge İdare Mahkemesinin18.10.2012gün ve E:2012/468; K:2012/612 Sayılı kararı ile reddedildiği, kararın düzeltilmesine yönelik istemin de Zonguldak Bölge İdare Mahkemesi'nin 12.2.2013 gün ve E:2012/782; K:2013/179 Sayılı kararıyla reddi üzerine, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesi hükmü uyarınca kanun yararına bozulmasının istenildiği anlaşılmıştır.
2577 Sayılı Kanunun 51. maddesinde, bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve Danıştayca ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği; temyiz istemi yerinde görüldüğü takdirde, kararın kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan mahkeme veya Danıştay kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
Temyiz, davanın taraflarına tanınan bir hukuki yol olup bununla yanlış olduğu ileri sürülen kararların Danıştay tarafından yeniden incelenmesi, kararların hukuka uygunluk denetiminden geçerek tespit edilen eksikliklerin ve hataların giderilmesi öngörülmüştür.
Buna göre, bölge idare mahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve Danıştayca ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade edenlere karşı, ilgili Bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından Danıştay nezdinde "kanun yararına temyiz" yoluna başvurulabilmesi ve böylece yürürlükteki hukuka aykırı olan yargı kararıyla bozulan hukuk düzeninin onarılması ve ülke çapında hukuk ve uygulama birliğinin sağlanması amaçlanmıştır.
Bu çerçevede, 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 234. maddesinin 1. fıkrasının para cezasına dayanak alman ( b ) bendinin olay tarihinde yürürlükte olan şeklinde, kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin, muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, bu Kanunun 23 ila 31. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden başka, bu vergi farkının üç katı para cezası alınacağı belirtilmiş olup bu hükme göre para cezası kararı alınabilmesi için, eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir.
Olayda ise, ceza kesilmesinin sebebi olarak, çevre katkı payının katma değer vergisinin matrahına eklenmemesi gösterilmiş olup ithale konu eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğu hususunda idarece herhangi bir tespitte bulunulmadığının anlaşılması karşısında, para cezası uygulanabilmesi için aranan yasal koşullar oluşmadığından, davayı istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle reddeden mahkeme kararında ve bu karara yönelik itiraz ile karar düzeltme başvurularını reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararlarında yürürlükteki hukuk kurallarına uyarlık görülmemiştir.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne; Zonguldak Bölge İdare Mahkemesi'nin 18.10.2012 gün ve E:2012/468; K:2012/612 Sayılı kararı ile 12.2.2013 gün ve E:2012/782; K:2013/179 Sayılı kararının, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesi uyarınca, hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA; kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 29.04.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

SORU CEVAP

captchaImg