AVŞAR HUKUK BÜROSU

ASKERİ MAHKEMELER KURULUŞU VE YARGILAMA USULÜ KANUNU

KANUN NO: 353
ASKERİ MAHKEMELER KURULUŞU VE YARGILAMA USULÜ KANUNU (*)
Kabul Tarihi: 25 Ekim 1963
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 26 Ekim 1963 - Sayı: 11541 (1. Mükerrer)
5.t. Düstur, c.2 - s.2122
_____
(*) Bu Kanunun 353 sayılı Kanunun 18, 38, 39, 40, 41, 42, 44/a, 44/b, 47, 48, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 64, 65, 68, 70, 72, 77, 78, 82, 83, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 99, 100, 101, 105, 106, 113, 114, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 142, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 198, 199, 203, 241, 245, 247, 251, 252, 253, 257, 258 ve ek 2 nci maddeleri ile 10 uncu maddesinin (F) bendi, 43 üncü maddesinin ikinci, dördüncü ve beşinci fıkraları, 143 üncü maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları, 201 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 217 nci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları, 219 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları, 244 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, 246 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları ile 248 inci maddesinin dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılı Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere yürürlükten kaldırılmıştır.
_____
BİRİNCİ KISIM
GENEL ESASLAR

BİRİNCİ BÖLÜM
KURULUŞ
MADDE 1 - (Değişik 1. fıkra: 2376 - 21.1.1981) Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanacak askerî mahkemeler; kolordu, ordu, (deniz ve havada eşidi) ve kuvvet komutanlıkları ile Genelkurmay Başkanlığı nezdinde Milli Savunma bakanlığınca kurulur.
Kuvvet Komutanlıklarının yapacakları teklif veya Genelkurmay Başkanlığının, doğrudan doğruya göstereceği lüzum üzerine, diğer kıta komutanlıkları veya askerî kurum âmirlikleri nezdinde de Millî Savunma Bakanlığınca askerî mahkeme kurulabilir ve aynı yolla kaldırılabilir.
Bir garnizonda aynı Kuvvetten nezdinde askerî mahkeme kurulması gereken birden fazla kıta komutanlığı bulunursa Genelkurmay Başkanlığının uygun göreceği bir kıta komutanlığı nezdinde Millî Savunma Bakanlığınca yeteri kadar askerî mahkeme kurulması ile yetinilebilir.
Askeri Ceza Kanununun 55, 56, 57, 58 ve 59 uncu maddeleri ile 148 inci maddesinin (B) fıkrasında yazılı suçları işliyenlerin yargılanmaları Milli Savunma Bakanlığının önceden tesbit ve Resmî Gazete ile yayınlayacağı askerî mahkemelerde yapılır.
MAHKEME KURULUŞU
MADDE 2 - (Değişik: 6000 - 19.6.2010 / m.1) Askerî mahkemeler, bu Kanunda aksi yazılı olmadıkça üç askeri hakimden kurulur.
Askerî mahkeme kurulunda bulunanların en kıdemlisi, mahkeme başkanlığı görevini yapar.  


SUBAY ÜYELERİN NİTELİKLERİ
MADDE 3 - (...) (Madde 3, 30.6.2010 tarih ve 27627 sayılı R.G.'de yayımlanan, 19.6.2010 tarih ve 6000 Sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 


SUBAY ÜYELERİN SEÇİMİ
(Madde 4, 30.6.2010 tarih ve 27627 sayılı R.G.'de yayımlanan, 19.6.2010 tarih ve 6000 Sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KANUNDA YAZILI NİTELİKTE SUBAY ÜYE BULANAMAMASI
MADDE 5 - (Madde 5, 30.6.2010 tarih ve 27627 sayılı R.G.'de yayımlanan, 19.6.2010 tarih ve 6000 Sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ SAVCILIK
MADDE 6 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Nezdinde askerî mahkeme kurulan her kıta komutanı veya askerî kurum amirinin refakatinde bir askerî savcı ile yeteri kadar askerî savcı, yardımcı olarak bulunur.
Aynı komutanlık nezdinde birden fazla askerî mahkeme kurulduğu takdirde bir askerî savcılık teşkilâtı ile yetinilebilir.
KALEM KURLUŞU
MADDE 7 - Askerî mahkemeler ile askerî savcılıklarda birer kalem teşkilâtı kurulur. Her kalem teşkilâtında birer başkâtip ile yeteri kadar kâtip bulunur. Ayrıca lüzum halinde er, erbaş ve astsubaylar veya sıkıyönetim ve savaş halinde subaylar kalemlerde görevlendirilebilirler.
Kalem teşkilâtının ve personelinin görev ve sorumlulukları bir yönetmelikle düzenlenir.
NEZDİNDE ASKERİ MAHKEME KURULAN KITA KOMUTANI VE ASKERİ KURUM AMİRİ
MADDE 8 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amiri bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde refakatlerindeki askerî savcıya soruşturma açtırır ve yapılmakta olan soruşturma hakkında askerî savcıdan her zaman bilgi isteyebilirler.
Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amirlerinin refakatlerindeki adlî müşavirler, bu yetkinin kullanılmasında bu komutan ve askerî kurum amirlerinin yardımcısıdırlar ve kanun yollarına başvurmada adı geçen komutan ve askerî kurum amirleri adına ilgili soruşturma ve davadosyalarını incelemeye yetkilidirler.
Adlî müşavirler, aynı zamanda refakatlerinde bulundukları, nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amirlerinin hukuk işlerinde de yardımcısıdırlar.
Kıta komutanının ve askerî kurum amirinin kanuni ve şahsi engelleri yetkilerinin kullanılmasına imkân vermez ise bu yetkiler kanuni vekillerine geçer.
(Değişik 5. fıkra: 4893 - 12.6.2003 / m.1) Teşkilâtında askerî mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askerî kurum amiri, subay ve astsubayların işledikleri suçlar dışında, diğer kişilerin işledikleri suçlara ait suç evrakını, soruşturma yapılması istemiyle askerî savcılığa göndermek üzere askerî hâkim sınıfından olan adlî müşavirlere yazılı yetki verebilir. Yetki verilen konularda kıt'a komutanı veya kurum amirine tanınan kanunî yetkiler adlî müşavirler tarafından kullanılır. 
İKİNCİ BÖLÜM
ASKERİ MAHKEMELERİN GÖREVLERİ
GENEL GÖREV
MADDE 9 - Askerî mahkemeler kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, asker kişilerin askerî olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine (...)(*) yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait dâvalara bakmakla görevlidirler.
_____
(*) Madde 9'un, birinci fıkrasıda yer alan “… askeri mahallerde...” ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan aynı fıkradaki iptal edilen ibareden önceki “… veya …” sözcüğü de, Anayasa Mahkemesi'nin 26.6.2012 tarih ve 28335 sayılı R.G.'de yayımlanan, 15.3.2012 T., 2011/30 E., 2012/36 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. 
_____
ASKER KİŞİLER
MADDE 10 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Bu Kanunun uygulanmasında aşağıda yazılı olanlar asker kişi sayılırlar:
A) (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.2 - Yürürlük m.64) Muvazzaf askerler; subaylar, astsubaylar, askeri öğrenciler, uzman jandarmalar, uzman erbaşlar, (Ek ibare: 6191 - 10.3.2011 / m.10/4) “sözleşmeli erbaş ve erler,” erbaş ve erler, 
B) Yedek askerler (Askerî hizmette bulundukları sürece),
C) (...) Madde 10'un birinci fıkrasının C bendi, Anayasa Mahkemesi'nin 1.12.2012 tarih ve 28484 sayılı R.G.'de yayımlanan, 20.9.2012 T., 2012/45 E. ve 2012/125 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.  

D) (...) Madde 10' un birinci fıkrasının D bendi, 6.3.2013 tarih ve 28579 sayılı R.G.'de yayımlanan, 27.12.2012 T., 2012/117 E. ve 2012/204 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. 


E) Rızası ile Türk Silahâhlı Kuvvetlerine katılanlar,
F) - (...) (Madde 10'un birinci fıkrasının F bendi, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YABANCI ASKER KİŞİLERİN ASKERİ MAHKEMELERDE YARGILANMALARI
MADDE 11- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.3 - Yürürlük m.64) Uluslararası anlaşmalar gereğince yabancı asker kişilerin askeri mahkemede yargılanmalarını gerektiren suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılması Milli Savunma Bakanının iznine bağlıdır.  


MÜŞTEREK SUÇLAR
MADDE 12 - Askerî mahkemelere ve adliye mahkemelerine tabi kişiler tarafından bir suçun müştereken işlenmesi halinde (...)(*)
_____(*) Madde 12'nin “… eğer suç Askeri Ceza Kanununda yazılı bir suç ise sanıkların yargılanmaları askeri mahkemelere…”, bölümünün iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan maddenin kalan (eğer suç Askerî Ceza Kanununda yazılı olmayan bir suç ise adliye mahkemelerine aittir) bölümünün de, Anayasa Mahkemesi'nin 1.12.2012 tarih ve 28484 sayılı R.G.'de yayımlanan, 20.9.2012 T., 2011/80 E. ve 2012/122 K. sayılı Kararı ile RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE girmek üzere iptal edilmiştir.
_____
BARIŞ ZAMANINDA SİVİL KİŞİLERİN ASKERİ CEZA KANUNUNA TABİ SUÇLARINDA YARGILAMA MERCİİ
MADDE 13- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.4 - Yürürlük m.64) Askeri Ceza Kanununun 55, 56, 57, 58, 59, 61, 63, 64, 75, 79, 80, 81, 93, 94, 95, 114 ve 131 inci maddelerinde yazılı suçlar, askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabi olmayan sivil kişiler tarafından barış zamanında işlenirse; bu kişilerin yargılanması, adli yargı mahkemeleri tarafından, Askeri Ceza Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle yapılır.  


SAVAŞ HALİNDE ASKERİ MAHKEMENİN GÖREVİ
MADDE 14 - Askerî mahkemeler savaş halinde aşağıda yazılı dâvalara bakarlar: A) Asker kişilerin işledikleri suçlara ait bütün dâvalar,
B) Asker kişilerle müştereken suç işleyen sivil kişilere ait dâvalar,
C) Muharip Türk Sılâhlı Kuvvetleri nezdinde bulunmalarına izin verilmiş olan yabancı askerlerin işledikleri suçlara ait bütün dâvalar, (Türkiye Cumhuriyeti Hükümetince özel bir andlaşma yapılmamış ise),
D) Savaşta esir edilenlerin işledikleri suçlara ait bütün dâvalar,
E) Adliye mahkemelerinin bulunmadığı savaş bölgelerinde işlenmiş suçlara ait bütün dâvalar,
F) Bir hizmet veya sözleşme ve yüklenme veya herhangi bir sebep ve suretle muharip Türk Silâhlı Kuvvetleri nezdinde bulunan veya Türk Silâhlı Kuvvetlerini takibeden kişiler ile Türk Silâhlı Kuvvetleri nezdinde bulunmasına izin verilmiş olan yabancı askerlerin yanlarında bulunan kişiler tarafından işlenen Askerî Ceza Kanununda yazılı askerî suçlara ait dâvalar,
G) (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.5 - Yürürlük m.64) 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 55, 56, 57, 58, 59, 63, 64, 75, 79, 80, 81, 93, 94, 95, 100, 101, 102, 124, 125 ve 127 nci maddelerinde yazılı suçlara ait davalar, H) (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.5 - Yürürlük m.64) İlan olunan harekat bölgesinde, birinci derece askeri yasak bölgeler içinde veya nöbet yerlerinde karakollarda kışla ve karargahlarda, askeri kurumlarda, yerleşme ve konaklama amacıyla kullanılan bina ve mahaller içinde askerlere karşı işlenen 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 86, 106, 108, 113, 125 ve 265 inci maddelerinde yazılı suçlara ait davalar, 
I) (Ek: 5530 - 29.6.2006 / m.5 - Yürürlük m.64) Nöbet, devriye, karakol, inzibat, askeri trafik, kolluk veya kurtarma ve yardım görevi yapan askerlere karşı bu görevleri yaptıkları sırada işlenen (H) bendinde yazılı suçlara ait davalar.
GENERAL VE AMİRALLERİN YARGILANMASI
MADDE 15 - General ve amirallerin askerî mahkemelere tabi suçlarından dolayı yargılanmaları Genelkurmay Başkanlığı nezdinde kurulan askerî mahkemede yapılır.
Yüce Divanda yargılanacak asker kişilerle ilgili soruşturma usulü:
MADDE 15/A - (Ek: 6519 - 11.2.2014 / m.61) Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları ile Jandarma Genel Komutanı, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda yargılanırlar.
Bu suçlardan dolayı soruşturma açılmasına, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları hakkında Başbakan, Jandarma Genel Komutanı hakkında İçişleri Bakanı karar verir.
Bu suçlara ilişkin herhangi bir ihbar veya şikayet aldıklarında veya böyle bir durumu öğrendiklerinde, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları hakkında Başbakan, Jandarma Genel Komutanı hakkında İçişleri Bakanı, araştırma, gerekiyorsa ön inceleme yaptırarak soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine karar verir. Soruşturma izni verilmiş bulunanlar izin vermeye yetkili merci tarafından soruşturmanın emniyeti ve sıhhatli olarak devam etmesi amacıyla geçici süre ile görevden uzaklaştırılabilir. Anılan kararlara karşı ilgililer on gün içinde Cumhurbaşkanlığına itiraz edebilirler. (...) Madde 15/A'nın 3. fıkrasının son cümlesi, Anayasa Mahkemesi'nin 24.6.2015 tarih ve 29396 sayılı R.G.'de yayımlanan, 14.1.2015 T., 2014/89 E. ve 2015/3 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
İsimsiz, imzasız, adressiz yahut takma adla yapıldığı anlaşılan ya da belli bir olayı ve nedeni içermeyen, delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikayetler işleme konulmaz.
Araştırma veya ön inceleme, izin vermeye yetkili merci tarafından bizzat yapılabileceği gibi, görevlendireceği denetim elemanları eliyle de yaptırılabilir. Bu şekilde görevlendirilen kişiler, 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunda ön inceleme ile görevlendirilen kişilere tanınan yetkilere sahiptir.
Soruşturma izni verilmemesi kararı hakkında ilgililer tarafından yapılan itirazın Cumhurbaşkanı tarafından kabul edilmesi veya soruşturma izni verilmesi kararına karşı süresi içinde itiraz edilmemesi ya da bu itirazın Cumhurbaşkanı tarafından reddedilmesi üzerine, izin vermeye yetkili merci tarafından soruşturmayı yapmak üzere denetim elemanlarından üç kişilik bir soruşturma kurulu oluşturulur. Kurul, soruşturma sırasında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Cumhuriyet savcısına tanıdığı bütün yetkilere sahip olup, soruşturma sırasında hâkim kararı alınması gereken hususlarda yetkili mahkemelere başvurur.
Kurul, yaptığı soruşturma sonucunu bir rapor ile tespit ederek izin vermeye yetkili mercie sunar. İzin vermeye yetkili merci kamu davasının açılmasına gerek görmezse kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verir. (...) Madde 15/A'nın 7. fıkrasının son cümlesi, Anayasa Mahkemesi'nin 24.6.2015 tarih ve 29396 sayılı R.G.'de yayımlanan, 14.1.2015 T., 2014/89 E. ve 2015/3 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
İzin vermeye yetkili merci kamu davasının açılmasına gerek görürse, soruşturma dosyasını Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmak üzere Anayasa Mahkemesine gönderir.
İSTİRDAT VE TAZMİNAT DAVALARINDA YETKİ
MADDE 16 - Suçlardan doğan istirdat ve tazminat dâvalarına kamu dâvaları ile birlikte askerî mahkemelerde bakılır.
Askerî savcılar Hazineye ilişkin zararları tesbit ve iddianameye yazarak askeri mahkemelerde kovuşturmak ve dâva etmekle yükümlüdürler.
Ancak, askerî mahkemelerde kamu dâvasının kovuşturulmasına imkân kalmıyarak dâvanın adliye mahkemelerinde görülmesi gerektiği hallerde Devlet hakları özel kanuna göre kovuşturulur.
ASKERİ MAHKEMELERDE YARGILAMAYI GEREKTİREN İLGİNİN KESİLMESİ
MADDE 17 - (Değişik : 4191 - 9.10.1996) Askeri mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi, daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez. Ancak suçun; askeri bir suç olmaması, askeri bir suça bağlı bulunmaması (...) (*) halinde askeri mahkemenin görevi sona erer.
_____
(*) (....) içindeki “ve sanık hakkında kamu davası açılmamış olması” sözcükleri, Anayasa Mahkemesinin 11.3.2000 tarih ve 23990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1.7.1998 tarih ve E.1996/74 - K.1998/45 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
_____
BAĞLI SUÇLAR
MADDE 18- (...) (Madde 18, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEK HAKİMLE VE KURULLA BAKILACAK İŞLER
MADDE 19- (Değişik: 6000 - 19.6.2010 / m.2) Subay ve astsubayların işledikleri suçlara ait davalar ile ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlara ait davalar hariç olmak üzere, üst sınırı beş yıla kadar (beş yıl dahil) hapis cezaları ve bunlara bağlı adli para cezaları ile bağımsız olarak hükmedilecek adli para cezalarını ve güvenlik tedbirlerini gerektiren Askeri Ceza Kanununda ve diğer kanunlarda yazılı suçlara ait davalara ve suç konusu olmayan eşyanın müsaderesine tek hakim tarafından bakılır.
Kurulla veya tek hakimle bakılacak işlerin belirlenmesinde, cezayı ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin, kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur.
Bir kimse tarafından işlenmiş müteaddit fiillerin yargılanması görevinin belirlenmesinde, en ağır cezayı gerektiren fiil esas alınır. Fiilde veya failde bağlantı halinde de kurulla veya tek hakimle bakılacak işler, birinci fıkra hükmüne göre belirlenir.
Tek hakim tarafından bakılan davalarla ilgili soruşturmalarda, hakim kararı gerektiren her türlü işleme ait kararlar, tek hakim tarafından verilir. Bu kararlara karşı itirazları incelemeye en yakın askeri mahkeme yetkilidir.
İddianamenin kabulünden sonra, yargılamanın tek hakim tarafından yürütülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilemez.
Görülmekte olan davalar nedeniyle tek hakim ile askeri mahkeme kurulu arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını, Askeri Yargıtay çözümler. 


DAVALARIN GERİ BIRAKILMASI
MADDE 20- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.7 - Yürürlük m.64) Er ve erbaşlar ile yedek subayların askere girmeden veya silah altına çağrılmadan önce işledikleri yukarı haddi iki yıla kadar hapis cezasını gerektiren suçlara ait davalarda soruşturma ve kovuşturma işlemleri askerliklerini bitirmelerine kadar geri bırakılır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarmayı gerektiren suçlardan sanık yedek subaylar hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Savaş halinde, silah altında bulunan veya silah altına çağrılan bütün asker kişiler aleyhine adliye mahkemelerinin görevine giren suçlardan aşağı haddi beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektirenler hariç olmak üzere, şüpheli veya sanık bulundukları diğer suçlara ait soruşturma ve kovuşturma işlemleri barışa veya askerliklerinin bitimine kadar geri bırakılır.
Savaş halinde, aşağıda yazılı suçlar hariç olmak üzere, askeri mahkemenin görevine giren asker kişiler hakkındaki suçlara ait soruşturma ve kovuşturma işlemleri, barışa veya askerliklerinin bitimine kadar geri bırakılır. Ancak teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri askeri menfaat ve zorunluluklar karşısında geri bırakma hükümlerinin uygulanmasını askeri savcıdan isteyebilir:
A) Aşağıda haddi beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar.
B) Askeri Ceza Kanununun 3 üncü babının birinci, üçüncü (63 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 76 ve 77 nci maddeleri hariç), dördüncü, beşinci (82, 83, 84, 95 inci maddeleri hariç), yedinci fasıllarında yazılı suçlar.
C) Askeri Ceza Kanununun 130, 131 ve 137 nci maddelerinde yazılı suçlar.
Geri bırakma süresi içinde zamanaşımı işlemez.  


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ASKERİ MAHKEMELERİN YETKİSİ
GENEL OLARAK YETKİ
MADDE 21 - Askerî mahkemelerin yetkisi, nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmirinin kadro ve kuruluş itibariyle emirleri altında bulunan kişiler ile adlî bakımdan kendisine bağlanmış birlik veya askerî kurum mensupları hakkında caridir.
(Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.8 - Yürürlük m.64) Asker olmayan kişilerin asker kişilerle müştereken işledikleri suçlarda yetkili askeri mahkeme, asker kişiler yönünden yetkili olan askeri mahkemedir. 
(Ek fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.8 - Yürürlük m.64) Savaş halinde, asker olmayan kişilerin askeri mahkemelerde yargılanmalarını gerektiren suçlarda ise, suçun işlendiği yere en yakın askeri mahkeme yetkilidir. Suçun işlendiği yer belli değil ise, yetkili askeri mahkeme 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza MuhakemesiKanununda gösterilen usullere göre belirlenir.
(Değişik 3. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.8 - Yürürlük m.64) Savaş halinde saklı, yoklama kaçağı, bakaya ve geç iltihak suretiyle bakaya suçlarından sanık erbaş ve erler ile sevk edildiği eğitim merkezine zamanında katılmamak suretiyle bakaya suçu işleyen yedek subay adayları, eğitimlerini takiben verildikleri birlik veya kurumların tabi oldukları askeri mahkemede yargılanırlar. (Değişik 4. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.8 - Yürürlük m.64) Savaş halinde saklı, yoklama kaçağı ve bakaya suçlarından sanık yedek subay aday adayları, kayıtlı bulundukları askerlik şubelerinin tabi olduğu askeri mahkemede yargılanırlar. 
ÖZEL YETKİ
MADDE 22- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.9 - Yürürlük m.64) Kadro ve kuruluş itibarıyla hangi askeri mahkemenin yetkisine girdikleri belli olmayan kişiler, suçu işledikleri veya bölgesinde bulundukları yerdeki askeri birlik veya kurumun bağlı bulunduğu askeri mahkemenin yetkisine tabidirler.
Yetkili askeri mahkeme birden fazla olduğu takdirde şüpheliyi yakalayan veya soruşturma yapılmasını daha önce isteyen kıt'a komutanı veya askeri kurum amirinin teşkilatında kurulan askeri mahkeme yetkilidir.  


GEÇİCİ GÖREVLENDİRMEDE YETKİ
MADDE 23 - (Değişik : 4191 - 9.10.1996) Bir askeri birlik veya kurumda geçici olarak görevlendirilen veya harekat komutasına verilen asker kişiler, bu görevlerinin devamı süresince, geçici olarak görevlendirildikleri veya harekat komutasına verildikleri askeri birlik veya kurumun bağlı bulunduğu askeri mahkemenin yetkisine tâbidirler.
YABANCI MEMLEKETLERDE İŞLENEN SUÇLARDA YETKİ
MADDE 24 - Asker kişiler tarafından yabancı memleketlerde Türk askerî kıtalarında veya diğer resmî görevler esnasında veya esir karargâhlarındaişlenen ve Türkiye'de askerî mahkemede kovuşturulması gereken suçlarda yetki, bundan önceki maddelere göre tâyin edilir. Bununla beraber soruşturmayı istiyen komutan veya askerî kurum âmiri ile askerî savcının veyahut sanığın istemi üzerine Askerî Yargıtay suçun işlendiği yere daha yakın olan bir askerî mahkemeye yetki verebilir.
SAVAŞ HÜKÜMLERİNİN UYGULANACAĞI BÖLGELERDE YETKİ
MADDE 25 - Savaş hükümlerinin uygulanacağı ilân edilen bölgelerdeki bütün asker kişiler o bölge komutanının nezdindeki askerî mahkemeye tabi olurlar.
YETKİ GENİŞLETİLMESİ VE DARALTILMASI
MADDE 26 - Askerî mahkemelerin yetkileri, Kuvvet Komutanlıklarının gösterecekleri ihtiyaç üzerine veya doğrudan doğruya Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzuma göre Millî Savunma Bakanlığınca genişletilip daraltılabilir.
BİRDEN FAZLA SUÇLARDA YETKİ
MADDE 27 - (Değişik: 2875 - 11.8.1983) Bir kimse birden çok askerî mahkemenin yetkisine giren, birden fazla suçtan sanık olursa veya bir suçta birkaç sanık bulunur ve bunlar birden fazla askerî mahkemenin yetkisine tabi olursa; askerî mahkemeler arasındaki uyuşma üzerine bu davaların hepsine veya bir kısmına bu askerî mahkemelerden birinde birleştirilerek bakılabilir.
Askerî mahkemeler uzlaşmazlar ise nezdinde askerî mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya Askerî kurum amiri veya askerî savcılardan birinin istemi üzerine Askerî Yargıtay tarafından, davalara bakacak askerî mahkeme tayin olunur.
BİRDEN FAZLA MAHKEMEYE TABİ ŞÜPHELİLER HAKKINDA YETKİ
MADDE 28- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.10 - Yürürlük m.64) Bir suçta birkaç şüpheli bulunur ve bunlar birden fazla askeri mahkeme yetkisine tabi olursa ilgili askeri savcılar hepsi hakkında soruşturmanın hangi askeri savcılık tarafından yapılacağını kararlaştırırlar. Uzlaşamazlar ise, soruşturmayı yapacak savcılığı Milli Savunma Bakanlığı tayin eder.
Birleştirilerek yapılan soruşturma sonunda şüphelilerin hepsi hakkında dava, soruşturmayı yapan askeri savcının teşkilatında bulunduğu askeri mahkemede açılabilir.
Şüphelilerden biri hakkında evvelden dava açılmış ise askeri savcılardan birinin istemi üzerine Askeri Yargıtay tarafından bütün şüphelilerin davasına bakacak askeri mahkeme tayin olunur.  


DAVANIN NAKLİ
MADDE 29 - Soruşturmanın mahallinde yapılması Türk Silâhlı Kuvvetlerinin emniyeti veya askerî disiplinin korunması bakımından mahzurlu olursa nezdinde askerî mahkeme kurulan komutan veya askerî kurum âmirinin teklifine binaen veya doğrudan doğruya Millî Savunma Bakanlığınca yapılacak talep üzerine Askerî Yargıtay dâvanın başka bir yerde bulunan askerî mahkemeye nakline karar verebilir.
Duruşmanın mahallinde yapılması Türk Silâhlı Kuvvetlerinin emniyeti veya askerî disiplinin korunması bakımından mahzurlu görülürse, askerî savcınıntaleb etmesi şartiyle askerî mahkemenin vereceği karar üzerine Askerî Yargıtayca dâvanın başka bir yerde bulunan askerî mahkemeye nakline karar verilebilir.
Askerî mahkeme hukukî veya fiilî sebeplerden dolayı yargı görevini yapamıyacak halde bulunursa nezdinde askerî mahkeme kurulan komutan veya askerî kurum âmirinin veya tarafların talebi üzerine Askerî Yargıtay dâvanın başka bir yerde bulunan askerî mahkemeye nakline karar verir.
OLUMLU YETKİ UYUŞMAZLIĞI
MADDE 30 - Askerî mahkemeler arasında çıkan olumlu yetki uyuşmazlıklarını Askerî Yargıtay çözümler.
OLUMSUZ YETKİ UYUŞMAZLIĞI
MADDE 31 - Birkaç askerî mahkeme arasında yetki hususunda olumsuz uyuşmazlık çıkar ve yetkisizlik kararları aleyhine kanun yollarına başvurma imkânı kalmamış bulunursa Askerî Yargıtay yetkili mahkemeyi tâyin eder.
YETKİSİZLİK İDDİASI
MADDE 32- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.11 - Yürürlük m.64) Sanık, sınıf ve rütbe yönünden olmayan yetkisizlik iddiasını duruşmada sorgusundan önce askeri mahkemeye bildirir.
Yetkisizlik iddiası üzerine askeri mahkeme bu iddiayı, sanığın sorgusundan önce karara bağlar. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi mahkemeler de bu hususta re'sen karar veremez.  


YETKİSİ OLMAYAN ASKERİ SAVCININ VE ASKERİ MAHKEMENİN YAPTIĞI SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA
MADDE 33- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.12 - Yürürlük m.64) Yetkisi olmayan askeri savcı ve askeri mahkeme tarafından yapılan soruşturma ve kovuşturma işlemleri, sadece yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılmaz.  


ASKERİ SAVCININ YETKİSİ, YETKİ VE GÖREV UYUŞMAZLIKLARI
MADDE 34 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amirinin refekatindeki askerî savcının yetkisi, nezdinde bulunduğu askerî mahkemenin yetkisi ile sınırlıdır.
A) Askerî savcılar arasında çıkacak yetki uyuşmazlıkları aralarında halledilir.
B) Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan kıta komutanları veya askerî kurum amirleri ile askerî savcılar arasında çıkacak görev uyuşmazlıkları aralarında halledilir.
Her iki halde de uyuşamadıkları takdirde Millî Savunma Bakanlığına başvururlar.
MİLLİ SAVUNMA BAKANININ GÖZETİM YETKİSİ
MADDE 35 - Askerî mahkemelerin idari işleri ile askerî savcılakların bütün işlemleri Millî Savunma Bakanının gözetimine tabidir.
Bu görev Bakanlık Askerî Adalet İşleri Başkanlığı aracılığı ile yürütülür.
Bakanlık Askerî Adalet İşleri Başkanlığının görev ve yetkileri bir yönetmelik ile düzenlenir.
TEFTİŞ KURULU
MADDE 36 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Askerî mahkeme kalemleri ile askerî savcılıkları ve kalemlerini adli müşavirlik hizmetlerini ve askerî ceza ve tutuk evlerini Millî Savunma Bakanı adına teftiş ve murakabe etmek ve kanunun belirttiği hallerde soruşturma yapmak üzere müfettiş sıfat ve yetkisini taşıyan bir başkanın yönetimi altında lüzumu kadar müfettişten kurulu bir askerî adalet teftiş kurulur. Bu kurulun kuruluşu, görev, yetki ve hizmetlerini ne şekilde yürüteceği bir yönetmelik ile düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
HAKİMLERİN DAVAYA BAKMAMASI VE REDDİ
HAKİMİN DAVAYA BAKAMAYACAĞI HALLER VE HAKİMİN REDDİ
MADDE 37- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.13 - Yürürlük m.64) Hakim, Ceza Muhakemesi Kanununda belirtilen hallerde ve dava ile ilgili olarak teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri sıfatı ile istemde bulunmuş veya amir sıfatı ile vak'a hakkında rapor vermiş ise hakimlik görevini yapamaz.
Savaşta, hakimin davaya bakamayacağı haller dışındaki bir sebebe dayanılarak hakimin reddi isteminde bulunulamaz.  


KARARA KATILAMIYAN HAKİM
MADDE 38- (...) (Madde 38, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HAKİMİN RED SEBEPLERİ
MADDE 39- (...) (Madde 39, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TARAFSIZLIĞINI ŞÜPHEYE DÜŞÜRECEK SEBEPLERDEN DOLAYI HAKİM RET İSTEMİNİN ZAMANI
MADDE 40- (...) (Madde 40, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HAKİMİN REDDİ İSTEMİNİN USULÜ
MADDE 41- (...) (Madde 41, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


RED İSTEMİNİN İSPATI
MADDE 42- (...) (Madde 42, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


RED İSTEMİ ÜZERİNE VERİLECEK KARAR
MADDE 43 - Hâkimin reddi istemi hakkında mensup olduğu askerî mahkemece karar verilir. Ancak reddolunan hâkimin müzakereye katılamamasından askerî mahkeme kurulamaz ise yalnız bu hususta karar verilmesi için başka bir hâkimle yeni bir kurul kurulur. bu yolla'da mahkemenin kurulması mümkün olmazsı en yakın askerî mahkemeden bir hâkim istenir.
(...) (Madde 43'ün ikinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


Bir hâkim, reddini gerektiren sebepleri bildirir yahut bazı haller bir hâkimin dâvaya bakamıyacağı şüphesini doğurursa, bu hususta bir istem olmasa bile Askerî Yargıtay kendiliğinden de karar verebilir.
(...) (Madde 43'ün dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 43'ün beşinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yüfrürlükten kaldırılmıştır.) 


RED İSTEMİ ÜZERİNE VERİLECEK KARARLAR VE KANUN YOLU
MADDE 44 - Hâkimin reddinin kabulüne dair olan kararlar kesindir. Reddin kabul edilmemesi ile ilgili kararlar ile red isteminin esassız veya red sebebinin aksi sabit olduğuna dair kararlar aleyhine ancak hükümle birlikte temyiz yoluna başvurulabilir.
REDDİ İSTENİLEN HAKİMİN YAPABİLECEĞİ MUAMELELER
MADDE 44/a- (...) (Madde 44/a, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


RED İSTEMİNİN GERİ ÇEVRİLMESİ
MADDE 44/b- (...) (Madde 44/b, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


Tutanak katiplerinin reddi:
MADDE 45 - (Değişik madde ve başlığı: 6000 - 19.6.2010 / m.3) Bu Bölümde yazılı hükümler, askeri mahkemede bulunan tutanak katipleri hakkında da uygulanır. 


ASKERİ SAVCILARIN REDDİ VE ÇEKİNMESİ
MADDE 46- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.14 - Yürürlük m.64) Askeri savcılar reddedilemez. Ancak, hakimin davaya bakamayacağı hallerden veya hakimin ret sebeplerinden biri bulunursa davadan çekinirler.  


BEŞİNCİ BÖLÜM
KARARLAR, TEFHİM VE TEBLİĞ
KARARLARIN NASIL VERİLECEĞİ
MADDE 47- (...) (Madde 47, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KARARLARIN TEFHİM VE TEBLİĞİ
MADDE 48- (...) (Madde 48, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEBLİGAT VE YAZIŞMA USULÜ
MADDE 49- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.15 - Yürürlük m.64) Mahkeme kıdemli hakimi veya hakim, her türlü tebligatı, tüm gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri veya kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili yazışmaları yapar.
İnfaz edilecek kararlar, askeri savcılığa verilir.
Askeri Yargıtayda tebliğ veya yerine getirilecek kararlar, Askeri Yargıtay Başsavcısına verilir. Başsavcı, tebliğ veya yerine getirme için gerekli tedbirleri alır.  


GEREKÇE ZORUNLUĞU
MADDE 50- (...) (Madde 50, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEBLİĞ
MADDE 51- (...) (Madde 51, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEBLİĞ USULLERİ
MADDE 52 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Asker kişilere yapılacak tebliğler üst makam aracılığı ile ve ilgiliden alınacak bir belge karşılığı yapılır. Bu belgede tebliğ ve tebelluğ edenin imzaları ile tebliğin yer ve zamanının gösterilmesi lâzımdır.
Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amire gösterilecek evrak kendisine gönderilir. Bu gösterilme bir mehil başlangıcı olursa, gösterilen evrakın konusu ile yer ve zamanını belirten bir belge imzalanır.
Asker kişilerden başkasına yapılması gereken tebliğler, bir alındı karşılığında asker kişiler tarafından yapılabilir.
Tebligat Kanunu hükümleri askerî mahkemelerde de uygulanır.
(Değişik fıkra: 2875 - 11.8.1983) Savaş halinde tebligat; işin ivediliğine göre basın veya radyo vasıtası ile yapılabilir.
ALTINCI BÖLÜM
MEHİLLER VE ESKİ HALE GETİRME
MEHİLLER
MADDE 53- (...) (Madde 53, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ESKİ HALE GETİRME
MADDE 54- (...) (Madde 54, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ESKİ HALE GETİRME DİLEKÇESİ
MADDE 55- (...) (Madde 55, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ESKİ HALE GETİRMENİN MERCİİ VE KARAR
MADDE 56- (...) (Madde 56, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ESKİ HALE GETİRME İSTEMİNİN KABULÜ VE REDDİ
MADDE 57- (...) (Madde 57, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ESKİ HALE GETİRME İSTEMİNİN KARARA ETKİSİ
MADDE 58- (...) (Madde 58, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YEDİNCİ BÖLÜM
TANIKLAR
TANIKLARIN GETİRİLMESİ
MADDE 59- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.16 - Yürürlük m.64) Asker kişi olan tanıklar, bağlı bulundukları birlik komutanı veya askeri kurum amirlerinin emri ile getirilirler.
Tutuklu ve ivedi işler ile savaş halinde tanıklar zorla getirilebilirler.  


HAZIRLIK SORUŞTURMASINDA YEMİN
MADDE 60- (...) (Madde 60, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TANIKLAR HAKKINDA UYGULANACAK USUL HÜKÜMLERİ
MADDE 61- (...) (Madde 61, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SEKİZİNCİ BÖLÜM
BİLİRKİŞİ, KEŞİF VE OTOPSİ
BİLİRKİŞİ
MADDE 62- (...) (Madde 62, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ MAHALLERDE KEŞİF
MADDE 63- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.17 - Yürürlük m.64) Askeri mahallerde yapılacak keşiflerde o yerdeki askeri birlik komutanı veya askeri kurum amiri haberdar edilir.  


OTOPSİ
MADDE 64- (...) (Madde 64, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


BİLİRKİŞİ, KEŞİF VE OTOPSİDE UYGULANACAK HÜKÜMLER
MADDE 65- (...) (Madde 65, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DOKUZUNCU BÖLÜM
ARAMA VE ZAPT
ARAMAYA VE ZAPTA KARAR VERME YETKİSİ VE BUNA İTİRAZ
MADDE 66.- (Değişik: 5078 - 22.1.2004 / m.5) Aramaya ve zapta karar verme yetkisi; milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlakın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak, askeri mahkemeye aittir.
Yukarıda belirtilen sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde askeri savcılar, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amirleri ve bunların verecekleri yazılı emir üzerine diğer askeri makamlar da arama ve zapt işlemi yapabilirler. Arama ve zapt işlemleri, yirmidört saat içinde yetkili askeri mahkemenin onayına sunulur. Askeri mahkeme, kararını arama ve zapt işleminden itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, zapt kendiliğinden kalkar.
Askeri mahallerde yapılacak arama ve zapttan o yerdeki askeri birlik komutanı veya kurum amiri haberdar edilir.
Askeri mahkemenin onayına sunulmayan arama ve zapt işlemleri hakkında, aleyhine arama ve zapt işlemi yapılan kimse, askeri mahkemeden her zaman bu hususta bir karar verilmesini isteyebilir.
Yukarıdaki fıkralara göre verilecek kararlara karşı yedi gün içinde en yakın askeri mahkemeye itiraz edilebilir.  


ARAMA ESNASINDA BULUNAN DİĞER ŞEYLER
MADDE 67 - Arama esnasında soruşturulan olay ile ilgili olmıyan ve fakat kovuşturmayı gerektiren diğer bir eylemin bulunduğunu gösteren maddeler de zaptedilir. Bunlar nezdinde askerî mahkeme bulunan kıta komutanı veya askerî kurum âmirine veyahut yetkili Cumhuriyet savcısına evrakı ile birlikte gönderilir.
Bu takdirde 95 inci madde hükmü uygulanır.
ARAMA VE ZAPTTA UYGULANACAK HÜKÜMLER
MADDE 68- (...) (Madde 68, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ONUNCU BÖLÜM
TUTUKLAMA, YAKALAMA VE SALIVERME
TUTUKLAMA KARARI
MADDE 69- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.18 - Yürürlük m.64) Tutuklama kararı; soruşturma evresinde askeri savcının veya teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amirinin istemi üzerine, kovuşturma evresinde ise askeri savcının istemi ile veya re'sen askeri mahkeme tarafından verilir.
Teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri şüphelinin tutuklanmasını istediği takdirde bu istemini gerekçesi ile birlikte askeri savcıya bildirir. Askeri savcı, bu istemi yetkili askeri mahkemeye intikal ettirmekle yükümlüdür.  


TUTUKLAMA İSTEME YETKİSİ
MADDE 70- (...) (Madde 70, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTUKLAMA NEDENLERİ
MADDE 71- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.19 - Yürürlük m.64) Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların bulunması durumunda Ceza Muhakemesi Kanununda belirtilen tutuklama nedenlerinden birinin varlığı halinde veya askeri disiplinin korunması amacıyla şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir.
Sırf askeri suçlarda, kanunda öngörülen cezanın üst sınırı bir yıldan az olsa dahi tutuklama kararı verilebilir.  


TUTUKLUNUN SORGUYA ÇEKİLMESİ
MADDE 72- (...) (Madde 72, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ŞÜPHELİ VEYA SANIĞIN TUTUKLANMASINDAN KİMLERE HABER VERİLECEĞİ
MADDE 73- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.20 - Yürürlük m.64) Şüpheli veya sanığın tutuklanmasından; yakınları, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri ile şüpheli veya sanığın mensup olduğu askeri birlik komutanı veya askeri kurum amiri derhal haberdar edilir. 


TUTUKLAMA KARARI İLE RET KARARINA İTİRAZ
MADDE 74 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) (Değişik ibare: 5530 - 29.6.2006 / m.21 - Yürürlük m.64) "Tutuklama kararına karşı şüpheli, sanık", askerî savcı ve nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya eskerî kurum amiri,
Tutuklama isteminin reddine dair karara karşı askerî savcı ile nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum amiri,
Yedi gün içinde itiraz edebilirler.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı itirazlar, tutuklama istemini inceliyen askerî mahkemeye en yakın askerî mahkemeye yapılır. Bu mahkemenin verdiği karar kesindir.
(Değişik son fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.21 - Yürürlük m.64) Ancak, itirazı inceleyen mahkeme, şüpheli veya sanığın tutuklanmasına karar verdiği takdirde; şüpheli veya sanık, itirazda bulunan teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amirinin teşkilatındaki askeri mahkeme hariç, en yakın askeri mahkemeye yukarıdaki süre içinde itiraz edebilir. Bu mahkemenin verdiği karar kesindir. 
TUTUKLULUK HALİNİN İNCELENMESİ
MADDE 75- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.22 - Yürürlük m.64) Soruşturma evresinde şüphelinin tutukevinde bulunduğu süre içinde ve en geç otuzar günlük süreler itibarıyla tutukluluk halinin devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda, askeri savcının istemi üzerine tutuklama kararını veren askeri mahkeme tarafından 71 inci madde hükümleri göz önünde bulundurularak karar verilir. Bu karar şüpheliye tebliğ olunur.
Tutukluluk halinin incelenmesi, yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde şüpheli tarafından da istenebilir.
İnceleme tarihinde askeri mahkemenin vereceği karara karşı, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri, askeri savcı ve şüpheli üç gün içinde bu mahkemeye en yakın askeri mahkemede itiraz edebilir. İtirazı inceleyen askeri mahkemenin vereceği karar kesindir.
Askeri mahkeme; tutuklu bulunan sanığın duruşmasında, tutukluluk halinin devamının gerekip gerekmeyeceğini, her oturumda veya koşullar gerektirdiğinde davanın açılmasından hükmün kesinleşmesine kadar askeri savcı veya sanığın istemi üzerine veya re'sen inceleyerek karara bağlar.  


TUTUKLUNUN KONACAĞI YER HAKKINDA YAPILACAK İŞLEM
MADDE 76 - (Değişik: 3150 - 15.1.1985) Tutuklanan kimse mümkün olduğu kadar hükümlülerden ayrı bir yere konur ve ayrı bir odada bulundurulur.
Tutuklu hakkında ancak, tutuklama ile gözetilen gayeyi ve tutukevinin düzenini sağlayacak kadar kayıtlamada bulunulur. Tutuklu tutukevinin düzen ve emniyetini bozmamak ve tutuklanmasındaki gaye ile uygun olmak şartıyla servet ve durumuna göre kendisi masraf ederek istirahat veya meşgalesini düzenleyebilir. Bu hükme uymak şartıyla okuma ve yazmaktan mahrum bırakılamaz.
Tutuklu, tutukevinde ciddi bir tehlike teşkil ettiği veya diğer tutukluların emniyeti için gerekli görüldüğü veya intihara veya kaçmaya kalkıştığı veya bu yolda hazırlıkta bulunduğu takdirde sağlığına zarar vermeyecek tedbirler alınabilir.
Askerî tutukevinin kanun, yönetmelik ve emirlerle tespit edilmiş düzenini bozan tutuklular hakkında, askerî cezaevindeki hükümlülere uygulanan tedbir ve disiplin cezaları ile bunların neticelerine dair hükümler tatbik olunur.
Tutuklu, duruşmaya bağlı olmayarak çıkarılır.
TUTUKLAMA MÜZEKKERESİNİN GERİ ALINMASI VEYA HÜKMÜNÜN SONA ERMESİ
MADDE 77 - Tutuklama müzekkeresi, tutuklama sebeplerinin kalkması ile geri alınacağı gibi, beraete veya kamu dâvasının düşmesine karar verilmek suretiylede sona erer.
Bir kanun yoluna başvurma, sanığın salıverilmesini geri bırakmaz.
ASKERİ SAVCININ SANIĞI SALIVERMESİ
MADDE 78- (...) (Madde 78, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YAKALAMA
MADDE 79- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.23 - Yürürlük m.64) Aşağıda belirtilen hallerde, asker kişi herkes tarafından geçici olarak yakalanabilir:
a) Kişiye suçu işlerken rastlanması.
b) Suçüstü bir fiilden dolayı; izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması.
Tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde; askeri savcıya derhal başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, amiri, üstü, askeri karakol, nöbetçi, devriye, askeri inzibat ve kolluk görevlisi asker kişiyi yakalama yetkisine sahiptir.
Birinci fıkra hükmü, resmi elbiseli subay, astsubay ve askeri öğrenciler hakkında ancak ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlarda uygulanabilir.  


YAKALANAN KİMSENİN SORGUYA ÇEKİLMESİ VE GÖZALTI
MADDE 80- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.24 - Yürürlük m.64) Yakalanan kişi serbest bırakılmaz ise hemen en yakın askeri inzibat karakoluna veya askeri makama teslim olunur veya yetkili askeri inzibat gelinceye kadar olay yerinde tutulur.
Yakalanan kişi ve olay hakkında askeri savcı ve Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek emri doğrultusunda işlem yapılır. Kişinin yakalandığı bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir.
Yakalanan kişi askeri savcı veya Cumhuriyet savcısı tarafından bırakılmazsa soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verilir.
Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın askeri mahkeme veya sulh hakimine gönderilmesi için zorunlu süre hariç yakalama anından itibaren yirmidört saati geçemez. Yakalama yerine en yakın askeri mahkeme veya sulh hakimine gönderilme için zorunlu süre oniki saatten fazla olamaz.
Toplu olarak işlenen suçlarda, suçun niteliği, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle; askeri savcı veya Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin, her defasında bir günü geçmemek üzere, üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir. Gözaltı süresinin uzatılması emri gözaltına alınana derhal tebliğ edilir.
Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin askeri savcı veya Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafi veya kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı, hemen serbest bırakılmayı sağlamak için askeri mahkemeye veya sulh ceza hakimine başvurabilir. Askeri mahkeme veya sulh ceza hakimi incelemeyi evrak üzerinde yaparak derhal ve nihayet yirmidört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır. Yakalamanın veya gözaltına alma veya gözaltı süresini uzatmanın yerinde olduğu kanısına varılırsa başvuru reddedilir.
Dördüncü ve beşinci fıkralarda yazılı süreler içinde şüpheli, sorguya çekilmek üzere askeri mahkeme önüne çıkarılır; askeri mahkeme önüne çıkarılma imkanı olmaması halinde, en yakın sulh hakimine gönderilir. Bu süreler geçtikten sonra mahkeme veya hakim kararı olmaksızın hürriyetinden yoksun kılınamaz.
Askeri mahkeme veya sulh hakimi, yakalanma veya gözaltına almayı gerektiren bir hal görmez veya bu sebepler ortadan kalkmış bulunursa gözaltına alınan kişinin serbest bırakılmasını emreder.  


ONBİRİNCİ BÖLÜM
İFADE ALMA VE SORGU (*)
_____
(*) Onbirinci Bölümün başlığı, 9 Ekim 1996 tarih ve 4191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile yukarıdaki şekilde değiştirilmiştir.
_____
ŞÜPHELİ VEYA SANIĞIN GETİRİLMESİ
MADDE 81- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.25 - Yürürlük m.64) Asker kişiler, ifadelerinin alınması veya sorguları için bağlı bulundukları askeri birlik komutanının veya askeri kurum amirinin emri ile getirilirler.
Tutuklu olanlar muhafaza altında gönderilir.
Savaş halinde asker olmayan şüpheli ve sanıklar davetiye çıkarılmadan zorla getirtilebilirler.  


ASKER OLMIYAN KİŞİLERİN GETİRİLMESİ
MADDE 82- (...) (Madde 82, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SORGUNUN USULÜ
MADDE 83- (...) (Madde 83, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GEÇİCİ OLARAK İŞTEN EL ÇEKTİRME
MADDE 84 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.26 - Yürürlük m.64) Askeri savcı, asker kişi olan bir şüphelinin yapılan soruşturma dolayısıyla geçici olarak işten el çektirilmesini gerekli görürse, bu hususta karar verilmesini teşkilatında askeri mahkeme kurulan yetkili kıt'a komutanı veya askeri kurum amirinden ister. Kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri bu hususta en geç üç gün içinde kararını verir ve sonucunu askeri savcıya bildirir. 
Bu işlem açığa çıkarma değildir.
ONİKİNCİ BÖLÜM
SAVUNMA
MÜDAFİ SAYISININ SINIRLANMASI
MADDE 85- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.27 - Yürürlük m.64) Savaş halinde müdafilerin sayısı sınırlanabilir.  


MÜDAFİLER
MADDE 86 - Müdafi, avukatlık veya dâva vekilliği etmeye kanunen yetkili olan kimselerden tutulur.
Askerî mahkemenin bulunduğu yerde avukatlık veya dâva vekilliği etmeye kanunen yetkili kimse yoksa, hukuk fakültesini bitirmiş subaylar (Askerî hâkim ve askerî savcı ile yardımcıları hariç) ve bunlar da yoksa diğer subaylar müdafi tutulabilirler.
Subaylar, savunmayı kabul etmeleri için en yakın âmirinin iznini almak zorundadırlar. Askerî mahkemelerin doğrudan doğruya tutacağı müdafiler, askerî mahkemenin bulunduğu yerde olan veya askerî mahkemeye en yakın bulunan barolar ile haberleşilerek seçilir. Bunlar hizmetten kaçınamazlar.
ASKERİ MAHKEMECE MÜDAFİ TUTULMASI
MADDE 87- (...) (Madde 87, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


MÜDAFİİN GÖREVİNİ YAPMAMASI HALİNDE UYGULANACAK İŞLEM
MADDE 88- (...) (Madde 88, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


MÜŞTEREK SAVUNMA
MADDE 89- (...) (Madde 89, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


MÜDAFİİN EVRAKI İNCELEMESİ
MADDE 90- (...) (Madde 90, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTUKLUNUN MÜDAFİİ İLE GÖRÜŞMESİ
MADDE 91- (...) (Madde 91, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


MÜDAFİ ÜCRETİ
MADDE 92- (...) (Madde 92, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İKİNCİ KISIM
YARGILAMA USULÜ

BİRİNCİ BÖLÜM
KAMU DAVASININ HAZIRLANMASI
İhbar ve şikayetler:
MADDE 93 - (Değişik madde ve başlığı : 6318 - 22.5.2012 / m.28) Asker kişilerden başkası tarafından yapılacak sözlü veya yazılı ihbar ve şikayetler, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca yetkili makamlara veya şüphelinin amiri olan askeri makama yapılır. Asker kişiler tarafından yapılacak sözlü ve yazılı ihbar ve şikayetler ise silsile yolu ile şüphelinin amiri olan askeri makama yapılır.
Cumhuriyet savcılıklarına veya zabıta makam ve memurlarına yapılacak askeri yargıya tabi suç ihbar ve şikayetleri yetkili askeri savcılığa gönderilir. Kıt’a komutanı veya askeri kurum amiri maiyetinden birinin, ihbar veya şikayet yoluyla ya da doğrudan öğrendiği askeri yargıya tabi suçları hakkındaki evrakı adli yönden bağlı bulunduğu komutanlığa gönderir.
Cumhuriyet savcıları, zabıta makam ve memurları ve askeri amirler askeri savcının işe el koymasına kadar eylemin sübut vasıtalarının ve delillerinin kaybolmasını önleyecek tedbirleri alırlar.
Asker kişiler hakkında yapılacak ihbar ve şikayetlerin soyut ve genel nitelikte olmaması, ihbar veya şikayetlerde kişi veya olay belirtilmesi, iddiaların ciddi bulgu ve belgelere dayanması, ihbar veya şikayet dilekçesinde dilekçe sahibinin doğru ad, soyad ve imzası ile iş veya ikametgah adresinin bulunması zorunludur.
Dördüncü fıkradaki şartları taşımayan ihbar ve şikayetler işleme konulmaz ve durum, ihbar veya şikayette bulunana bildirilir. Ancak iddiaların, sıhhati şüpheye mahal vermeyecek belgelerle ortaya konulmuş olması halinde ad, soyad ve imza ile iş veya ikametgah adresinin doğruluğu şartı aranmaz.
İhbarcı veya şikayetçinin kimlik bilgileri gizli tutulur. 


ŞÜPHELİ ÖLÜM İHBARLARI
MADDE 94 - Asker kişilerden birinin ölümünün tabii sebeplerden ileri gelmediği şüphesini verecek belirtiler olur, yahut kimliği bilinemiyen bir asker kişinin ölüsü bulunursa asker ve sivil zabıta memurları ve köy muhtarları durumu, Cumhuriyet Savcılarına ihbar etmekle beraber en yakın askerî makama da bildirmekle yükümlüdürler.
Ölünün gömülmesi, ancak askerî savcının veya askerî makamın veya zorunluk halinde Cumhuriyet Savcısının veya sulh hâkiminin yazılı iznine bağlıdır.
BİR SUÇ İŞLENDİĞİNİN ÖĞRENİLMESİ VE İLK TEDBİRLER
MADDE 95- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.29 - Yürürlük m.64) Cumhuriyet savcılıklarına veya zabıta makam ve memurlarına yapılacak askeri yargıya tabi suç ihbar ve şikayetleri şüphelinin amiri olan makama gönderilir.
Askeri birlik komutanı veya askeri kurum amiri maiyetinden birinin kendisine ihbar veya şikayet olunan veyahut diğer suretle öğrendiği, askeri mahkemelerin görev alanına giren suçları hakkında şüphelinin kimliğini, isnat olunan suçu ve bu suçun delillerini gösterir bir vak'a raporu düzenler ve adli yönden bağlı bulunduğu askeri mahkemenin teşkilatında kurulduğu kıt'a komutanı veya askeri kurum amirine gönderir.
Teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri, suç evrakını inceledikten sonra askeri savcıya gönderir ve şüphelinin tutuklanmasını isterse bu husustaki istemini de bildirir.
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar veya gecikmesinde sakınca umulan hallerde askeri savcılar derhal soruşturmaya başlarlar. Zorunluluk halinde bu soruşturma bir disiplin subayı tarafından da yapılabilir. Bu hallerde durum derhal yetkili askeri mahkemenin teşkilatında kurulduğu komutan veya askeri kurum amirine bildirilir.
Cumhuriyet savcıları, zabıta makam ve memurları ve askeri amirler askeri savcının işe el koymasına kadar eylemin sübut vasıtalarının ve delillerinin kaybolmasını önleyecek, gecikmesinde sakınca umulan tedbirleri alırlar.  


SORUŞTURMA (*) 
_____
(*) Madde 96 nın "Hazırlık Soruşturması" şeklinde yer alan başlığı, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılıKanunun 30. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
____
MADDE 96 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.30 - Yürürlük m.64) Askeri savcı 95 inci maddede yazılı usul ve yollarla bir suçun işlendiğini öğrenir öğrenmez, kamu davasının açılmasına lüzum olup olmadığına karar verilmek üzere bir soruşturma yapar. 
Basit işlerde disiplin âmirinin veya disiplin subayının yaptığı soruşturma ile yetinilebilir.
(Değişik 3. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.30 - Yürürlük m.64) Şüpheli suçunu itiraf etse bile, öz vak'anın soruşturulması gerekir. (Değişik 4. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.30 - Yürürlük m.64) Askeri savcı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil yargılamanın yapılabilmesi için, kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almak ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür. 
Savaş halinde bu soruşturma mümkün olduğu kadar çabuklaştırılır.
ASKERİ SAVCILARIN YETKİSİ
MADDE 97- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.31 - Yürürlük m.64) Askeri savcı, gerek doğrudan doğruya ve gerekse askeri, adli veya diğer kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir; bütün kamu görevlilerinden ve özel kuruluşlardan soruşturmaya ilişkin her türlü bilgiyi isteyebilir.
Askeri savcılar; diğer askeri savcılar ile Cumhuriyet savcılarını istinabe edebilirler.
Askeri, adli ve diğer kolluk görevlileri, askeri savcının soruşturmaya ilişkin bütün emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür. Bu emirler yazılı; acele hallerde sözlü olarak verilir. Sözlü emir, en kısa sürede yazılı olarak da bildirilir.
Diğer kamu görevlileri de, yürütülmekte olan soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri, talep eden askeri savcıya vakit geçirmeksizin temin etmekle yükümlüdür.  


ASKERİ SAVCININ SORUŞTURMA İSTEMİ
MADDE 98 - Askerî savcılar, ancak hâkim tarafından yapılabilecek olan bir soruşturma işlemine lüzum görürlerse, bu istemlerini nezdinde bulundukları askerî mahkemeye veya işlemin cereyan edeceği yerdeki askerî mahkemeye, yoksa sulh hâkimine bildirirler.
Bu makamlar, işin gereğine göre istenen işlemin yapılmasının mümkün bulunup bulunmadığını incelerler.
TUTANAK VE DÜZENLENMESİ
MADDE 99- (...) (Madde 99, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KEŞİF, MUAYENE, TANIK VE BİLİRKİŞİ İŞLERİNDE BULUNACAKLAR
MADDE 100- (...) (Madde 100, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN HAZIR BULUNMAYACAĞI HAL
MADDE 101 (...) (Madde 101, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KOMUTAN VEYA ASKERİ KURUM AMİRİNİN SORUŞTURMADA YETKİSİ
MADDE 102 - Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri soruşturma safhası hakkında, askerî savcıdan bilgi istiyebilir.
ASKERİ SAVCININ KENDİLİĞİNDEN YAPACAĞI SORUŞTURMA İŞLERİ
MADDE 103 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.32 - Yürürlük m.64) Soruşturma sırasında bu soruşturmanın başka bir kişiyi veya suçu kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekirse, askeri savcı ivedi hallerde bu soruşturmayı kendiliğinden yapar. 
Bu halde 95 inci maddenin 4 üncü fıkrası hükmü uygulanır.
ASKERİ HAKİMLER VE SAVCILAR HAKKINDA SORUŞTURMA
MADDE 104 - Askerî hâkimler ile askerî savcılar veya yardımcıları hakkında özel kanuna göre soruşturma yapılır.
KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞI KARARIs
MADDE 105- (...) (Madde 105, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ SAVCININ SORUŞTURMANIN GEÇİCİ OLARAK TATİLİNE KARAR VERMESİ
MADDE 106- (...) (Madde 106, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA DAİR KARARA İTİRAZ
MADDE 107- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.33 - Yürürlük m.64) Askeri savcı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri ile şüpheli ve suçtan zarar görene bildirilir.
Bu karara karşı teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri ya da suçtan zarar gören, kararın kendilerine tebliğinden itibaren onbeş gün içinde kararı veren askeri savcının teşkilatında olduğu askeri mahkemeye yer itibarıyla en yakın askeri mahkemede itiraz edebilirler. En yakın askeri mahkemenin tayininde kararsızlık olursa, bu husus Milli Savunma Bakanlığınca giderilir. İtiraz isteminde kamu davasının açılmasını haklı gösterecek olaylar ve deliller gösterilir.  


İTİRAZIN İNCELENMESİ VE SORUŞTURMANIN GENİŞLETİLMESİ
MADDE 108 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.34 - Yürürlük m.64) İtiraz üzerine askeri savcının o zamana kadar yaptığı soruşturmayı içine alan dosya, itirazı inceleyecek olan askeri mahkemeye gönderilir. (Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.34 - Yürürlük m.64) Askeri mahkeme, süre tayin ederek bir diyeceği varsa bildirmesi için itiraz istemini şüpheliye tebliğ edebilir. 
Askerî mahkeme kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine lüzum görürse gereken soruşturmayı yetkili askerî savcıya yaptırabilir.
İTİRAZIN REDDİ
MADDE 109 - İtiraz süresi içinde yapılmamış veya sebep gösterilmemişse veyahut kamu dâvasının açılması için yeter sebepler bulunmazsa askerî mahkeme itirazı reddeder.
(Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.35 - Yürürlük m.64) Ret kararı suçtan zarar görene; eğer itiraz, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri tarafından yapılmış ise bu makama tebliğ olunur ve ayrıca askeri savcıya ve şüpheliye bildirilir. 
Red kararı suçtan zarar görene; eğer itiraz nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri tarafından yapılmış ise bu makama tebliğ olunur ve ayrıca askerî savcıya ve sanığa bildirilir.
İtiraz redddildikten sonra kamu dâvası ancak yeni olaylara ve yeni delillere dayanılarak açılabilir.
İTİRAZIN KABULÜ
MADDE 110 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.36 - Yürürlük m.64) Askeri mahkeme, itirazın yerinde ve haklı olduğuna kanaat getirirse, şüpheli hakkında kamu davası açılmasının gerekli olduğuna karar verir ve evrakı yetkili askeri savcıya gönderir. 
Bu karar üzerine askerî savcı soruşturma yapmaksızın iddianame ile kamu dâvasını açar.
MİLLİ SAVUNMA BAKANININ ASKERİ SAVCIYA EMİR VERMESİ
MADDE 111 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.37 - Yürürlük m.64) Askeri savcı tarafından verilip süresi içinde itiraz edilmeyen veya itiraz edilip de süresi içinde itiraz edilmediğinden veya sebep gösterilmediğinden hakkındaki itiraz reddolunmuş bulunan kovuşturmaya yer olmadığı kararı üzerine, Milli Savunma Bakanı soruşturmaya devam edilmesi veya kamu davası açılması hususlarında askeri savcıya emir verebilir. 
Kamu dâvasının açılması hususunda verilecek emir üzerine askerî savcı, soruşturma yapmaksızın iddianame ile kamu dâvasını açar.
DOSYANIN YETKİLİ MAKAMA GÖNDERİLMESİ
MADDE 112 - Askerî savcı, işin nezdinde bulunduğu askerî mahkemenin görev ve yetkisi dışında olduğunu görürse dosyanın yetkili veya görevli makama gönderilmesine karar verir.
(Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.38 - Yürürlük m.64) Bu karara karşı şüpheli ve suçtan zarar gören ile teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri onbeş gün içinde itiraz edebilir. (Değişik 3. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.38 - Yürürlük m.64) Bu itiraz hakkında 107, 108 ve 109 uncu madde hükümleri uygulanır. İtirazın kabul edilmesi halinde, askeri savcı, soruşturmanın sonucuna göre karar verir. 
YENİ BİR SUÇTAN DOLAYI SORUŞTURMANIN TATİLİ VE YENİDEN BAŞLANABİLMESİ
MADDE 113- (...) (Madde 113, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KAMU DAVASININ AÇILMASI
MADDE 114- (...) (Madde 114, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İDDİANAMENİN İADESİ KARARINA İTİRAZ
MADDE 115- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.39 - Yürürlük m.64) Askeri savcı, iddianamenin iadesi kararına karşı yedi gün içinde en yakın askeri mahkemeye itiraz edebilir.  


İKİNCİ BÖLÜM
DURUŞMA HAZIRLIĞI
Duruşma gününün belirlenmesi ve duruşma hazırlığı:
MADDE 116 - (Değişik madde başlığı: 6000 - 19.6.2010 / m.4) Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırıp, diğer duruşma hazırlıklarını yerine getirir.
Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlara, genel ahlaka karşı suçlara ve Askeri Ceza Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde yazılı suçlara ait davalar ile tutuklu veya açıklı işlerin davaları, önce görülür.  


ÇAĞRI-TEBLİĞ VE SÜBUT ARAÇLARI
MADDE 117- (...) (Madde 117, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İDDİANAMENİN SANIĞA TABLİĞİ
MADDE 118- (...) (Madde 118, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTUKLU OLAN VE OLMIYAN SANIKLARIN ÇAĞRILMASI
MADDE 119- (...) (Madde 119, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEBLİĞ İLE DURUŞMA GÜNÜ ARASINDAKİ SÜRE
MADDE 120- (...) (Madde 120, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


MÜDAFİİNİN ÇAĞRILMASI
MADDE 121- (...) (Madde 121, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN SAVUNMA DELİLLERİNİN TOPLANMASI İSTEMİ
MADDE 122- (...) (Madde 122, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN TANIK VE BİLİRKİŞİYİ DOĞRUDAN DOĞRUYA ÇAĞIRTMASI VEYA BİRLİKTE GETİRMESİ
MADDE 123- (...) (Madde 123, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KIDEMLİ HAKİMİN DELİL TOPLAMASI
MADDE 124 - Askerî mahkeme kıdemli askerî hâkimi de kendiliğinden tanık ve bilirkişilerin çağırılmasına ve başkaca sübut delillerinin toplanmasına karar verebilir.
ÇAĞIRILAN TANIK VE BİLİRKİŞİLERİN SANIĞA VE ASKERİ SAVCIYA BİLDİRİLMESİ
MADDE 125- (...) (Madde 125, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


NAİP VEYA İSTİNABE YOLU İLE DİNLENİLME
MADDE 126- (...) (Madde 126, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TANIK VE BİLİRKİŞİNİN DİNLENECEĞİ GÜNÜN BİLDİRİLMESİ, YENİDEN KEŞİF VE MUAYENE, İDDİANAMENİN GERİ ALINMASI
MADDE 127- (...) (Madde 127, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DURUŞMA USULÜ
DURUŞMA
MADDE 128- (...) (Madde 128, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


BİRDEN ÇOK ASKERİ SAVCI, MÜDAFİ VE TUTANAK KATİBİNİN DURUŞMAYA KATILMASI
MADDE 129- (...) (Madde 129, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEHİR VE TALİK İSTEMİ VE KARARLAR
MADDE 130- (...) (Madde 130, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TEHİR SÜRESİ VE DURUŞMANIN TEKRARI
MADDE 131- (...) (Madde 131, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ MAHKEMENİN VERECEĞİ TUTUKLULUK KARARI
MADDE 132- (...) (Madde 132, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN GELMEMESİ
MADDE 133- (...) (Madde 133, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMA SIRASINDA SANIĞIN SAVUŞMASI
MADDE 134- (...) (Madde 134, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIK GELMESE DE DURUŞMA YAPILABİLECEK HALLER
MADDE 135- (...) (Madde 135, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN DURUŞMADAN VARESTE TUTULMASI
MADDE 136- (...) (Madde 136, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ VE AYRILMASI
MADDE 137- (...) (Madde 137, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMANIN AÇIKLIĞI
MADDE 138- (...) (Madde 138, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


AÇIKLIĞIN KALDIRILMASI HAKKINDAKİ DURUŞMANIN KAPALILIĞI
MADDE 139- (...) (Madde 139, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KAPALILIK SEBEPLERİNİN AÇIKLANMAMASI İÇİN UYARMA
MADDE 140- (...) (Madde 140, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN ASTI OLANLARIN DURUŞMADA BULUNMAMASI
MADDE 141 - Duruşmada asker kişilerden, sanığın astı olanlar dinleyici olarak bulunamazlar. Sanıklar birden çok ise en büyüğünün rütbe ve kıdemi esas alınır.
Suçtan zarar gören asker kişi, rütbesi ne olursa olsun, duruşmada hazır bulunabilir. Ancak, askerî mahkeme disiplin sebeplerinden dolayı bu kimseyi de duruşma salonundan çıkarabilir.
YAYIM YASAĞI
MADDE 142- (...) (Madde 142, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMANIN İNZİBATI
MADDE 143 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972) Duruşmanın inzibatını sağlamak askerî mahkeme başkanına aittir.
(...) (Madde 143'ün ikinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 143'ün üçüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 143'ün dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 

(...) (Madde 143'ün beşinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)


Savaş Halinde:
Duruşmanın inzibatını bozan sanık ve müdafileri, o günkü duruşmanın tamamına çıkmamak üzere askerî mahkeme başkanı salondan çıkartır. Birden ziyade duruşmadan çıkarılan sanık ve müdafiler bir daha aynı dava ile ilgili duruşmalara katılamazlar.
Yukarda yazılı hallerde salondan çıkarılan sanık ve müdafiler, mahkemenin tayin edeceği süre içinde yazılı savunma verebilirler.
DURUŞMANIN YÖNETİMİ
MADDE 144 - Duruşmayı askerî mahkeme kurulundaki en kıdemli askerî hâkim yönetir. Bu hâkimin görevini yapmasına kanuni engeller çıkarsa kendisinden sonra gelen askerî hâkimler kıdemlerine göre bu görevi yaparlar.
Duruşmada ilgili olanlardan biri, duruşmanın yönetimine ilişkin kıdemli askeri hâkim tarafından alınan bir tedbirin yerinde olmadığını ileri sürerse, askerî mahkeme bu konuda karar verir.
TANIK VE BİLİRKİŞİLERE SORU SORULMASI
MADDE 145- (...) (Madde 145, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMANIN BAŞLAMASI
MADDE 146- (...) (Madde 146, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DELİLLERİN İKAMESİ
MADDE 147- (...) (Madde 147, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DELİLLERDEN VAZGEÇİLMESİ VE DELİLLERİN REDDİ
MADDE 148- (...) (Madde 148, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


59 - 65 inci maddeler hükümleri askerî mahkemelerde de uygulanır.
DELİL VE VAKIANIN GEÇ İRADEDİLMESİ
MADDE 149- (...) (Madde 149, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SORGUDA SANIĞIN DIŞARI ÇIKARILABİLMESİ
MADDE 150- (...) (Madde 150, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TANIKLARIN VE BİLİRKİŞİLERN MAHKEMEDEN UZAKLAŞMALARI
MADDE 151- (...) (Madde 151, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMA SIRASINDA OKUNACAK SÜBUT SEBEPLERİ
MADDE 152- (...) (Madde 152, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DELİLİN BİR TANIK OLMASI
MADDE 153- (...) (Madde 153, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTANAĞIN OKUNMASI İLE YETİNME
MADDE 154- (...) (Madde 154, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TANIK VE BİLİRKİŞİNİN EVVELKİ İFADELERİNİN OKUNMASI
MADDE 155- (...) (Madde 155, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIĞIN ESKİ İFADESİNİN OKUNMASI
MADDE 156- (...) (Madde 156, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İFADELERİN OKUNDUĞUNUN TUTANAĞA GEÇİRİLMESİ
MADDE 157- (...) (Madde 157, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


RAPORLARIN VE DİĞER EVRAKIN OKUNMASI
MADDE 158- (...) (Madde 158, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DELİLLERE KARŞI NE DİYECEĞİNİN SANIKTAN SORULMASI
MADDE 159- (...) (Madde 159, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ SAVCI, DAVAYA KATILAN, DAVACI VE SANIĞIN İDDİA VE SAVUNMASI
MADDE 160- (...) (Madde 160, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TERCÜMAN BALUNDURULACAK HALLER
MADDE 161- (...) (Madde 161, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMANIN BİTMESİ VE HÜKÜM
MADDE 162- (...) (Madde 162, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
MADDE 163- (...) (Madde 163, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HUKUK MAHKEMELERİNİ İLGİLENDİREN KONULARDA YAPILACAK İŞLEM
MADDE 164- (...) (Madde 164, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKMÜN KONUSU VE EYLEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ
MADDE 165- (...) (Madde 165, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SUÇUN MAHİYET VE NİTELİĞİNDE DEĞİŞME
MADDE 166- (...) (Madde 166, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DURUŞMADA SANIĞIN YENİ BİR SUÇUNUN MEYDANA ÇIKMASI
MADDE 167- (...) (Madde 167, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KARARLARIN GÖRÜŞÜLMESİ VE OYLARIN TOPLANMASI
MADDE 168- (...) (Madde 168, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


OYLAMAYA KATILMA ZORUNLUĞU
MADDE 169- (...) (Madde 169, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKÜM VE KARARLARDA GEREKLİ OY SAYISI
MADDE 170- (...) (Madde 170, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


OY SIRASI
MADDE 171- (...) (Madde 171, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GÖRÜŞMEYE KATILACAK OLANLAR
MADDE 172- (...) (Madde 172, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKMÜN GEREKÇESİNDE GÖSTERİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
MADDE 173- (...) (Madde 173, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKMÜN NE SURETLE TEFHİM OLUNACAĞI
MADDE 174- (...) (Madde 174, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YETKİSİZLİK VEYA GÖREVSİZLİK KARARI VERİLMEYEN HALLER
MADDE 175 - Askerî mahkemece, dâvanın yetkili olmıyan bir askerî savcı tarafından açılmş olması veya sanığa aynı eylemden dolayı disiplin âmirlerince ceza verilmiş bulunması sebepleriyle yetkisizlik veya görevsizlik kararı veremez.
GÖREVSİZLİK VE YETKİSİZLİK KARARI
MADDE 176 - Duruşma sırasında sanığın veya suçun askerî yargıya tabi olmadığı anlaşılırsa askeri mahkeme görevsizlik kararı verir.
Sanığın rütbesi veya sınıfı uygun değilse yetkisizlik kararı verilir. Bu kararlar temyiz olunabilirler ve iddianamenin bütün sonuçlarını meydana getirerek aynı şartlara tabi olurlar.
DURUŞMA TUTANAĞI VE KAPSAYACAĞI HUSUSLAR
MADDE 177- (...) (Madde 177, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTANAĞA YAZILACAK DİĞER NOKTALAR
MADDE 178- (...) (Madde 178, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


TUTANAĞIN İSPAT KUVVETİ
MADDE 179- (...) (Madde 179, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKÜM FIKRASI
MADDE 180- (...) (Madde 180, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GAİPLERİN YARGILANMALARI
GAİBİN TANIMI
MADDE 181- (...) (Madde 181, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GAİP HAKKINDA DURUŞMA AÇILMASI
MADDE 182- (...) (Madde 182, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İLAN YOLU İLE YAPILACAK TEBLİĞ
MADDE 183- (...) (Madde 183, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIK ADINA DURUŞMAYA KABUL EDİLECEK KİMSELER
MADDE 184- (...) (Madde 184, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SANIK ADINA KANUN YOLLARINA BAŞVRMA
MADDE 185- (...) (Madde 185, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


BELİRLİ MALLARIN HACZİ
MADDE 186- (...) (Madde 186, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GENEL HACİZ
MADDE 187- (...) (Madde 187, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GAİP HAKKINDA DURUŞMA
MADDE 188- (...) (Madde 188, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SORUŞTURMA İŞLERİNDE GAİBE HABER VERİLİP VERİLMİYECEĞİ
MADDE 189- (...) (Madde 189, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GAİBE İHTAR
MADDE 190- (...) (Madde 190, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GAİP HAKKINDAKİ DELİLLERİN TOPLANMASI
MADDE 191- (...) (Madde 191, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


GAİP HAKKINDA HACİZ KARARI VE İLANI VE ASKERLİKTEN TARD
MADDE 192- (...) (Madde 192, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HACZEDİLEN MALLARI ÜZERİNDE SANIĞIN TASARRUFU
MADDE 193- (...) (Madde 193, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HACZİN KALDIRILMASI
MADDE 194- (...) (Madde 194, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ÜÇÜNCÜ KISIM
KANUN YOLLARI

BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL ESASLAR
KANUN YOLLARI
MADDE 195 - Kanun yolları itiraz ve temyizden ibarettir.
KANUN YOLLARINA BAŞVURMA
MADDE 196- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.40 - Yürürlük m.64) Kanun yolları, askeri savcı, şüpheli, sanık ve katılan, katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar ile teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı ve askeri kurum amirine açıktır.
Askeri savcı ile teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri şüpheli veya sanık lehine de kanun yollarına başvurabilir.  


KANUN YOLLARINA BAŞVURMA MERCİİ
MADDE 197 - Kanun yollarına başvurma, bundan feragat veya vazgeçme hakkındaki istemlerde merci, taarruz edilen kararı veren veya bu karara aracılık eden askerî savcılık ve eğer taarruz bir mahkeme kararına karşı ise, o mahkemedir.
Kanun yoluna başvurma dilekçe ile olur.
Ancak, askerî mahkeme veya askerî savcılık tutanak kâtibine bu hususta bir tutanak düzenlenmesi için yapılacak bir beyan ile de olabilir. Bu tutanak askerî savcı veya kıdemli askerî hâkim tarafından onaylanır.
Asker kişiler tarafından en yakın askerî birlik komutanına veya askerî kurum âmirine bir beyanda bulunmak suretiyle de kanun yoluna başvurulabilir. Bu hususta bir tutanak düzenlenir. Kanuni mehillere uyulmuş olmak için tutanağın bu mehiller içinde düzenlenmiş olması gereklidir.
TUTUKLU OLANLARIN KANUN YOLLARINA BAŞVURMA USULÜ
MADDE 198- (...) (Madde 198, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


KANUN YOLUNUN TAYİNİNDE YANILMA
MADDE 199- (...) (Madde 199, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


ASKERİ SAVCI VE KITA KOMUTANI VEYA ASKERİ KURUM AMİRİNİN KANUN YOLUNA BAŞVURMASI
MADDE 200 - Askerî savcı ile nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri tarafından aleyhine kanun yoluna başvurulan karar veya hüküm, sanığın lehine bozulabileceği gibi değiştirme de yapılabilir.
BAŞVURMA HAKKINDA VAZGEÇİLMESİ VE ETKİSİ
MADDE 201 - Kanun yollarına başvurma hakkından veya yapılmış bir başvurmadan vazgeçilmesi, bu başvurma için belirli olan mehilin sona ermesinden önce de geçerlidir.
Şu kadar ki, askerî savcı ile nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri savcı ile nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri tarafından sanık lehine yapılmış olan başvurma onun rızası olmaksızın geri alınamaz.
Müdafiin yapılmış bir başvurmadan vazgeçmesi, ancak ayrıca özel bir vekâletnameye sahip bulunmasına bağlıdır.
(...) (Madde 201'in dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 


İKİNCİ BÖLÜM
İTİRAZ
İTİRAZ OLUNABİLECEK KARARLAR VE İTİRAZ MERCİ (*) 
_____
(*) Madde 202 nin "İtiraz Olunabilecek Kararlar" şeklinde yer alan başlığı, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılıKanunun 41. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
____
MADDE 202 - İtiraz, bu kanunda açıkça gösterilen hallerde kararlara veya askerî mahkeme kararlarına karşı yapılabilir.
(Ek fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.41 - Yürürlük m.64) Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde yapılacak itirazları en yakın askeri mahkeme inceler.
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
MADDE 203- (...) (Madde 203, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


İTİRAZIN KARŞI TARAFA BİLDİRİLMESİ VE SORUŞTURMA YAPILMASI
MADDE 204 - İtirazı inciliyecek merci, yazı ile cevap verebilmesi için, itarazı karşı tarafa bildirebilir.
Bu merci gerekli gördüğü soruşturmayı yaptırabilir veya kendisi yapabilir.
İtiraz hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilir.
İtirazın incelenmesi Askerî Yargıtay'a ait ise ilk önce Başsavcının mütalâası alınır.
İtiraz yerinde görülürse bunu inceliyen merci, aynı zamanda itiraz konusu olan mesele hakkında da kararını verir. İtiraz üzerine verilecek kararlar kesindir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TEMYİZ
TEMYİZ EDİLEBİLEN VEYA EDİLEMİYEN HÜKÜMLER
MADDE 205- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.42 - Yürürlük m.64) Askeri mahkemelerce verilen hükümler temyiz edilebilir.
Onbeş yıl ve daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümler kendiliğinden temyize tabidir.
Ancak;
A) Üst sınırı beşyüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümlerine,
B) Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere,
karşı temyiz yoluna başvurulamaz. Bu hükümler hakkında 243 üncü madde hükümlerine göre Askeri Yargıtaya başvurulabilir.  


HÜKÜMDEN ÖNCEKİ KARARLARIN TEMYİZİ
MADDE 206 - Hükümden önce verilip hükme esas alınan kararlar da hükümle beraber temyiz olunabilir.
TEMYİZ SEBEPLERİ
MADDE 207 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.43 - Yürürlük m.64) Temyiz, kural olarak hükmün hukuka aykırılığı sebebine dayanır. (Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.43 - Yürürlük m.64) Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır. (Değişik 1. cümle: 5530 - 29.6.2006 / m.43 - Yürürlük m.64) Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hallerde hukuka kesin aykırılık varsayılır: 
A) Askerî mahkemenin kanuna uygun olarak kurulmamış olması,
B) Kanunen dâvaya bakamıyacak bir hâkimin hükme katılması,
C) Tarafsızlığını şüpheye düşürecek bir sebepten dolayı hakkında red istemi olup da bu istem kabul olunduğu halde hâkimin hükme katılması yahut bu istemin kanuna aykırı olarak reddolunması suretiyle hâkimin hükme katılmasının sağlanması,
D) Askerî mahkemenin kanuna aykırı olarak dâvaya bakmaya kendisini görevli veya sınıf veya rütbe yönünden yetkili görmesi,
E) Askerî savcı veyahut kanunen bulunması gerekli diğer bir kişinin yokluğunda duruşma yapılması,
F) Sözlü duruşma sonucu olarak verilen hükümde duruşmanın açıklığı kuralına uyulmamış olması,
G) Hükmün gerekçeden yoksun olması,
H) Hüküm için önemli olan naktalarda mahkeme kararı ile savunma hakkının kısıtlanmış olması,
I) (Ek: 5530 - 29.6.2006 / m.43 - Yürürlük m.64) Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması.
SANIK LEHİNE OLAN KURULLARA AYKIRILIK
MADDE 208 - Sanığın lehine olan hukuki kurallara aykırılık sanığın aleyhine hükmün bozulması için askerî savcıya ve nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmirine bir hak vermez.
TEMYİZ İSTEMİNİN SÜRESİ VE ŞARTLARI
MADD 209 - Temyiz istemi karar veya hükmün tefhiminden, tefhim sanığın yokluğunda yapılmış ise tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde olur.
Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri için temyiz süresi hükmün gerekçesiyle birlikte tebliği tarihinden başlıyarak bir haftadır.
ESKİ HALE GETİRME SÜRESİ İÇİNDE TEMYİZ SÜRESİNİN İŞLEMESİ
MADDE 210 - Sanığın yokluğunda aleyhine verilen hükümlerde eski hale getirme isteminin süresi içinde temyiz süresi de işler.
Sanık eski hale getirme isteminde bulunur ise bu istemin reddi ihtimalinin gözönüne alınarak süresi içinde dilekçe vermek veya tutanak kâtibine bir beyan yapmakla temyiz isteminde bulunmalıdır. Asker kişiler hakkında 197 nci madde hükümleri burada da uygulanır.
Bu halde temyize ilişkin olan işler eski hale getirme istemi hakkında karar verilinceye kadar geri bırakılır.
Eski hale getirme isteminde bulunmaksızın temyiz yoluna gidilmiş ise bu istem, eski hale getirme istemi hakkından vazgeçilmiş olduğunu gösterir.
TEMYİZ LAYİHASI VE İÇİNDE BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR
MADDE 211 - Temyiz eden taraf hükmün hangi yönden ve neden dolayı bozulmasını istemekte, kural olarak temyiz dilekçesinde veya beyanında veyahut lâyihasında gösterir. Temyiz için dayanılan sebeplerde yargılama usulü ile ilişkin bir kurala mı yoksa kanuni diğer hükümlere mi aykırılık bulunmasından dolayı başvurulduğu gösterilir. Birinci halde kanuna aykırı olan hususlar açıklanır.
İSTEME BAĞLI TEMYİZ LAYİHASI VE TEBLİĞİ
MADDE 212- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.44 - Yürürlük m.64) Temyiz dilekçesinde veya beyanında temyiz sebepleri gösterilmemiş ise, temyiz dilekçesi için belirli olan sürenin bitmesinden veyahut hükmün gerekçesi henüz tebliğ edilmemiş ise, tebliğinden itibaren yedi gün içinde hükmü temyiz olunan mahkemeye bu sebepleri kapsayan bir layiha da verilebilir.
Teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri veya askeri savcı, temyiz yoluna başvurma nedenlerini sanığın leh ve aleyhine olduğunu belirtmek suretiyle gerekçeleri ile birlikte yazılı isteminde açıkça gösterir. Bu istem ilgililere tebliğ edilir. İlgililer, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde bu husustaki cevaplarını bildirebilirler.  


TEMYİZ İNCELENMESİ
MADDE 213 - Temyiz lâyihasının verilmemesi veyahut temyiz dilekçesinde veya beyanında temyiz sebeplerinin gösterilmemesi temyiz incelemesi yapılmasına engel değildir.
TEMYİZ İSTEMİNİN HÜKMÜ VEREN ASKERİ MAHKEMECE REDDİ
MADDE 214 - (Değişik 1. fıkra: 4191 - 9.10.1996) Temyiz istemi, kanuni sürenin geçmesinden sonra yapılmış veya temyiz edilemeyecek bir hüküm temyiz edilmişse veya temyiz edenin buna hakkı yoksa, hükmü temyiz olunan askeri mahkeme bir karar ile temyiz istemini reddeder.
Temyiz eden taraf bu red kararının kendisine tebliğinden başlıyarak bir hafta içinde Askerî Yargıtay'dan bu hususta bir karar verilmesini istiyebilir. Bu takdirde dosya Askerî Yargıtay'a gönderilir. Şu kadar ki, bu sebepten dolayı hükmün yerine getirilmesi geri bırakılmaz.
TEMYİZ DİLEKÇESİNİN VEYA BEYANININ ETKİSİ
MADDE 215 - Süresi içinde verilen temyiz dilekçesi veya beyanı hükmün kesinleşmesini önler.
Hüküm, temyiz eden tarafa gerekçesi ile tebliğ edilmemiş ise, temyiz olunduğunu mahkemenin öğrenmesinden itibaren bir hafta içinde tebliğ edilir.
TEMYİZ EVRAKININ YOLLANMASI
MADDE 216- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.45 - Yürürlük m.64) Temyiz dilekçesini ve beyanını ve varsa layihasını ve kendiliğinden temyize tabi hükümleri, askeri savcı dosyaları ile beraber Askeri Yargıtay Başsavcılığına gönderir.
Askeri Yargıtay Başsavcılığınca düzenlenen tebliğname, hükmü temyiz etmeleri veya temyiz etmeseler dahi aleyhlerine sonuç doğurabilecek görüş içermesi halinde sanık veya müdafi ile katılan veya vekillerine tebliğ olunur. İlgili taraf tebliğden itibaren bir hafta içinde yazılı olarak cevap verebilir. Askeri Yargıtay Başsavcılığı tebliğname ile dosyayı Askeri Yargıtay Başkanlığına gönderir.
İkinci fıkra uyarınca yapılacak tebligatlar, ilgililerin dava dosyasından belirlenen son adreslerine yapılmasıyla geçerli olur. Ceza Muhakemesi Kanununun 262 ve 263 üncü madde hükümleri saklıdır.  


TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜ VE REDDİ
MADDE 217 - (Değişik : 1596 - 8.6.1972) (Değişik 1. cümle : 4191 - 9.10.1996) Askeri Yargıtay, temyiz isteminin süresi içinde yapılmadığını veya hükmün temyiz edilemez olduğunu veya temyiz edenin buna hakkı olmadığını görürse, temyiz istemini reddeder.
Askerî Yargıtay, gösterilen temyiz sebeplerini kabule değer görmezse reddine karar verir.
(...) (Madde 217'nin üçüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 

(...) (Madde 217'nin dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


Savaş halinde; Askerî Yargıtay, dosyanın Askerî Yargıtay Başkanlığına intikalini müteakip en geç iki ay içinde karara bağlar.
DURUŞMALI İNCELEME (*) 
_____
(*) Madde 218 in "Ağır Cezalı İşlerde Duruşma" şeklinde yer alan başlığı, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılıKanunun 46. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
____
MADDE 218 - (Değişik: 1596 - 8.6.1972)
(Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.46 - Yürürlük m.64) On yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde Askeri Yargıtay incelemesini, sanığın veya katılanın temyiz başvurusundaki istemi üzerine veya re'sen duruşmalı olarak yapar. İncelemenin duruşmalı yapılması, bir yıldan fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde Askeri Yargıtayın lüzum görmesine bağlıdır. Duruşma gününden sanığa, katılana, müdafi ve vekile haber verilir. Sanık duruşmada hazır bulunabileceği gibi vekaletnameye sahip bir veya birkaç müdafi ile kendisini temsil ettirebilir. Şu kadar ki; 85 inci madde hükmü saklıdır. 
Sanık tutuklu ise duruşmada bulunmasını isteyemez.
DURUŞMA USULÜ
MADDE 219 - (Değişik 1. ve 2. fıkralar: 2875 - 11.8.1983) Askerî Yargıtayda duruşma, sözcü üye veya tetkik hâkimi tarafından işin açıklanmasıyla başlar. Raporun duruşmadan önce düzenlenmesi ve imzalanarak dosyaya konulması gerekir.
(Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.47 - Yürürlük m.64) Raporun, açıklanmasından sonra, Askeri Yargıtay Başsavcısı, sanık, müdafi, katılan ve vekili iddia ve savunmalarını açıklar. Bunlar arasında temyizi istemiş olan taraf önce dinlenir. Son söz sanığındır. (...) (Madde 219'un üçüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 

(...) (Madde 219'un dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


Duruşmalı yapılan incelemelerde karar 174 üncü madde gereğince tefhim olunur.
ASKERİ YARGITAY'CA HÜKMÜN BOZULMASI VE ESASA HÜKMEDİLECEK HALLER
MADDE 220 - Askerî Yargıtay hükmü bozmuş ise, işi yeniden inceleyip sonuçlandırmak üzere dâva dosyasını hükmü bozulan askeri mahkemeye gönderir. Asrkerî Yargıtay, askerî mahkemenin usulsüz olarak kendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayı hükmü bozmuş ise aynı zamanda bu işe ait dâva dosyasını görevli veya yetkili mahkemeye gönderir. Görev ve yetki hususundaki kararlarına karşı askerî mahkemelerin direnme hakları yoktur.
Askerî Yargıtay, kanunun hükme esas olarak tesbit edilen vakalara uygulanmasında yanlışlık yapılmasından dolayı hükmü bozmuş ise aşağıda yazılı hallerde bizzat dâvanın esasına hükmeder:
A) (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.48 - Yürürlük m.64) Vakıanın daha ziyade aydınlatılması gerekli olmaksızın yalnız beraate veya alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunması gerekirse, 
B) Askerî Yargıtay Başsavcılığının iddasına uygun olarak kanunda yazılı cezanın en aşağı haddini uygulamayı uygun görürse,
C) Ceza kovuşturmasını düşüren sebeplerden biri var ise,
D) Artırma ve indirme sonunda ceza süresini veya miktarını tâyinde maddi yanılma olmuş ise,
E) Açıkça tesbit edilmiş olan suçlunun doğum ve suç tarihlerine göre ceza tâyininde gereken indirme yapılmamış veya yanlış indirme yapılmış ise,
F) (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.48 - Yürürlük m.64) Suçun hukuki niteliğinin tayinine ve ceza uygulamasına bir etkisi bulunmamak kaydıyla, dosyadaki bilgi ve belgelerin dışında hiçbir araştırma yapılmasına ve takdire gerek duyulmayacak şekilde tespiti mümkün olan, suçun tarihinde hata yapılmışsa, 
G) Cezanın tâyininde cezayı artırıcı veya azaltıcı kanuni sebeplerin uygulanmasında gözetilmesi gerekli sıraya uyulmamış ise,
H) Kanunun madde numarası yanlış yazılmış ise,
İ) (Değişik : 4191 - 9.10.1996) Harçlar Kanunda ilişkin hükümlerin uygulanmasında veya avukatlık ücret tarifesi uyarınca mahkemelerce hükmedilecek vekalet ücretlerinin tespitinde hata yapılmış ise,
J) (Ek : 4191 - 9.10.1996) Hükümden sonra yürürlüğe giren kanun, suçun cezasını azaltmış ve mahkemece suçluya ceza tayininde artırma sebebi kabul edilmemiş veya yeni bir kanun ile fiil suç olmaktan çıkarılmış ise, birinci halde daha az bir cezaya hükmolunmaksı ve ikinci halde de hiçbir ceza hükmolunmaması gerekirse.
ASKERİ YARGITAY'CA HÜKMÜN BOZULMASI
MADDE 221- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.49 - Yürürlük m.64) Askeri Yargıtay, temyiz edilen hükmü, hükmü etkileyecek nitelikteki hukuka aykırılıklar nedeniyle bozar.
Hükmün bozulmasına neden olan hukuka aykırılık, bu hükme esas olarak saptanan işlemlerden kaynaklanmış ise, bunlar da aynı zamanda bozulur.
207 nci madde hükümleri saklıdır.  


ASKERİ YARGITAY'CA İNCELEMELERİN KONUSU
MADDE 222- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.50 - Yürürlük m.64) Askeri Yargıtay temyiz dilekçe, beyan ve layihasında ve tebliğnamede ileri sürülen hususları ve bunlar dışında hükmün esasına dokunacak derecede hukuka aykırı hallerin bulunup bulunmadığını inceler. 
DURUŞMASIZ YAPILAN İNCELEMELER
MADDE 223 - Duruşma istenilmemiş veya kendiliğinden buna lüzum görülmemiş ise, Askerî Yargıtay, tebliğname ve evrak üzerinde inceleme yapar.
İTİRAZ
MADDE 224 - Askerî Yargıtay Başsavcısı, daire kararlarına karşı kararın kendisine tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde Askerî Yargıtay daireler kuruluna itiraz edebilir.
KARARIN DÜZELTİLMESİ
MADDE 225 - Askerî Yargıtay Dairelerinin veya Daireler Kurulunun kararlarına karşı Askerî Yargıtay Başsavcısı doğrudan doğruya hükmün veya kararın özüne etkili ve temyiz dilekçe, beyan ve lâyihasında veya tebliğnamede yazılan bir hususun veya bunlar dışında esas hükme etkili olan noksan ve yanlışların temyiz incelenmesinde gözönüne alınmıyarak dokunulmadan geçilmiş olması hallerinde karar düzeltilmesi isteminde bulunabilir.
Bu istem üzerine temyiz incelemesi, kararı vermiş olan Daire veya Daireler Kurulu tarafından yapılır.
(Değişik 3.fıkra: 2875 - 11.8.1983) Askerî savcılar kendiliklerinden veya ilgilerin başvurmaları üzerine Askerî Yargıtay başsavcısının bu hususta dikkatini çekerler ve dosyadaki ilgili temyiz dilekçe ve lâyihalarını yollarlar. Askerî Yargıtay Başsavcısının, tetkik için gerekli gördüğü belgeler de askerî savcılar tarafından ayrıca yollanır.
Askerî Yargıtay Başsavcısı bu başvurmayı, düzeltmeyi gerektirir derecede görmezse, başvurma hükmün yerine getirilmesinin geri bırakılmasına sebep olmaz.
Aksi takdirde yerine getirilmenin geri bırakılmasını derhal yerine bildirir.
Kararın düzeltilmesi istemi reddedilirse, bir daha aynı sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunulamaz.
HÜKMÜN BOZULMASININ DİĞER SANIKLARA ETKİSİ
MADDE 226- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.51 - Yürürlük m.64) Hüküm, sanık lehine bozulmuş ise ve bu hususların temyiz isteminde bulunmamış olan diğer sanıklara da uygulanması olanağı varsa, bu sanıklar da temyiz isteminde bulunmuşçasına hükmün bozulmasından yararlanırlar. 
DAVAYA YENİDEN BAKACAK ASKERİ MAHKEMENİN YETKİSİ
MADDE 227 - Askerî Yargıtay Dairelerince verilen bozma kararlarına askerî mahkemelerin, direnme hakları vardır.
Ancak, direnme üzerine Askeri Yargıtay Daireler Kurulunca verilen kararlar uymak zorunludur.
(Değişik 3. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.52 - Yürürlük m.64) Hüküm, yalnız sanık tarafından veya onun lehine askeri savcı veya teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri veya 196 ncı maddede gösterilen kimselerce temyiz edilmiş ise, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz. (Değişik 4. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.52 - Yürürlük m.64) Sanık, müdafi, katılan ve vekilinin dosyada bulunan adreslerine de davetiye tebliğ olunamaması veya davetiye tebliğ olunmasına rağmen duruşmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya karşı beyanları saptanmamış olsa da, duruşmaya devam edilerek dava yokluklarında bitirilebilir. Ancak, sanık hakkında verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha ağır ise, sanığın her halde dinlenilmesi gerekir. 
DÖRDÜNCÜ KISIM
YARGILAMANIN YENİLENMESİ VE KANUN YARARINA BOZMA (*) 
_____
(*) Dördüncü Kısmın "Yargılamanın Yenilenmesi ve Yazılı Emir" şeklinde yer alan başlığı, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılı Kanunun 53. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
____
HÜKÜMLÜNÜN LEHİNE YARGILAMANIN YENİLENMESİ SEBEPLERİ
MADDE 228 - Kesinleşen bir hüküm ile sonuçlanmış olan bir dâva, aşağıda yazılı hallerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi ile tekrar görülür.
A) Duruşmada kullanılan ve hükme etkisi olan bir belgenin sahteliği anlaşılırsa,
B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkiliyecek şekilde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılırsa,
C) Hükümlünün kendisi tarafından sebebiyet verilmiş olan kusur dışında hükme katılmış olan hâkimlerden biri aleyhine ceza kovuşturmasın ve kanuni bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte olarak görevini yapmada kusur etmiş ise,
D) Ceza hükmü, hukuk mahkemelernin bir hükmüne dayanmış olup da bu hüküm kesinleşmiş olan başka bir hüküm ile bozulmuşsa,
E) Yeni vakalar veya yeni deliller ileri sürülüp de bunlar yalnız başına veya daha önce iradedilen delillerle birlikte göz önünde tutuldukları takdirde hükümlünün beraetini veya daha hafif cezayı gerektiren kanun hükmününzuygulanması ile hükümlülüğü gerektirebilecek nitelikte olursa,
F) (Ek: 5530 - 29.6.2006 / m.53 - Yürürlük m.64) Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiği ve hükmün bu aykırılığa dayandığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olursa.
(Ek 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.53 - Yürürlük m.64) Birinci fıkranın (F) bendinde belirtilen halde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir.
YARGILAMANIN YENİLENMESİNE ENGEL OLMIYAN HALLER
MADDE 229 - Hükmün yerine getirilmiş olması veya hükümlünün ölümü veyahut hükümlüyü Askerî Ceza Kanununa tabi kılan durumun son bulması yargılamanın yenilenmesi istemine engel olamaz.
Ölüm halinde, ölenin eşi, usul ve füruu, erkek ve kız kardeşleri yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunabilirler.
ALEYHE YARGILAMANIN YENİLENMESİ
MADDE 230 - Kesinleşmiş bir hüküm ile sonuçlanan bir dâva aşağıda yazılı hallerde sanık veya hükümlü aleyhine olarak yargılamanın yenilenmesi yolu ile tekrar görülür.
A) Duruşmada hükümlünün lehine kullanılan ve hükme etkisi olan bir belgenin sahteliği anlaşılırsa,
B) Yemin verilerek dinlenilmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek şekilde sanık veya hükümlü lehin kasıt veya ihmal ile gerçeğe aykırı tanıklık ettiği veya bilgiler verdiği anlaşılır ise,
C) Hükme katılmış olan hâkimlerden biri aleyhine ceza kovuşturmasını ve kanuni bir ceza ile hükümlülüğü gerektirecek nitelikte görevini yapmada kusur etmiş ise,
D) Sanık beraet ettikten sonra cezayı gerektiren eylem hakkında güvenilir bir ikrarda bulunmuş ise.
YARGILAMANIN YENİLENEMİYECEĞİ HAL
MADDE 231 - Kanunun aynı maddesinde yazılı hususların sınırı içinde olmak üzere cezanın değiştirilmesi amacı ile yargılama yenilenemez.
YARGILAMANIN YENİLENMESİ ŞARTLARI
MADDE 232 - Yargılamanın yenilenmesi hakkında istem, cezayı gerektiren bir eylemin varlığı iddiasına dayanıyorsa, bu istem ancak suçun işlendiğine dair kesinleşmiş bir hüküm verilmiş olduğu yahut delillerin yokluğundan başka sebepler yüzünden soruşturma veya kovuşturmasının yapılması veya devamı mümkün olmadığı takdirde kabul edilir.
(Ek fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.54 - Yürürlük m.64) Bu madde, 228 inci maddenin birinci fıkrasının (E) bendinde yazılı halde uygulanmaz.
YENİLENME İSTEMİ HAKKINDA UYGULANACAK HÜKÜMLER
MADDE 233 - Kanun yollarına başvurma hakkındaki genel hükmler yargılamanın yenilenmesi istemi hakkında da uygulanır.
YENİLENME İSTEMİNİN NELERİ KAPSIYACAĞI VE NASIL YAPILACAĞI
MADDE 234 - Yargılamanın yenilenmesi istemi, bu istemin kanuni sebepleri ile sübut delillerini kapsar.
Hükümlü veya 229 uncu maddenin ikinci fıkrasında gösterilen kimseler yargılamanın yenilenmesi istemini bir dilekçe ile veya 197 nci madde hükümlerine göre yapabilirler.
YARGILAMANIN YENİLENMESİ İSTEMİNİ İNCELİYECEK MAHKEME
MADDE 235 - İstemin kabule değer olup olmadığına Askerî Yargıtay karar verir.
Bu husustaki karar Askerî Yargıtay Başsavcılığının tebliğnamesi üzerine duruşma yapılmaksızın verilir.
Yargılamanın yenilenmsi istemi, hükmün yerine getirilmesini geri bıraktırmaz. Askerî Yargıtay, yerine getirilmenin geri bırakılmasına karar verebilir.
YENİLENME İSTEMİNİN KABUL OLUNMAMASI VEYA KABULÜ
MADDE 236 - Yargılamanın yenilenmsi istemi, kanunda yazılı şekilde ileri sürülmemiş, yargılamanının yenilenmesini gerektirecek kanuni hiçbir sebep gösterilmemiş veyahut bunu doğruluyabilecek sübut delilleri beyan olunmamış ise, bu istem, kabule değer olmaması noktasından reddedilir.
Aksi takdirde yargılamanın yenilenmesi istemi, bir diyeceği varsa bildirmek üzere, bir mehil tâyin edilerek karşı tarafa tebliğ olunur.
DELİLLERİN TOPLANMASI
MADDE 237 - Askerî Yargıtay, yargılamanın yenilenmesi istemini esas olarak kabule değer gördükten sonra gerekirse delillerin toplanmasını askerî savcıdan ister veya bir naibe veyahut istinabeolunan hâkime gönderir. Dinlenecek tanıklara ve bilirkişilere yemin verilip verilmemesini Askerî Yargıtay takdir eder.
Delillerin toplanması sırasında ilgililerin hazır bulunmalarına ilişkin konularda hazırlık soruşturmasındaki hükümler uygulanır.Delillerin toplanması bittikten sonra Askerî Yargıtay, Başsavcıdan vesanıktan tâyin edilecek mehil içinde, mütalâa ve düşüncelerini bildirmelerini ister.
İSTEMİN REDDİ VEYA KABÜLÜ
MADDE 238 - Askerî Yargıtayın soruşturması sonucunda yargılamanın yenilenmesi isteminde yazılan iddialar yeter derecede gerçekleşmez ise ve yahut işin durumuna göre 228 ve 230 uncu maddenin (A) ve (B) bendlerinde yazılı hallerin önceki hükme hiçbir etkisi olmadığı anlaşılırsa yargılamanın yenilenmesi istemi esassız olması noktasından reddedilir.
Aksi takdirde, Askerî Yargıtay yargılamanın yenilenmesine ve yeniden duruşmanın açılmasına karar verir ve duruşmanın hangi askerî mahkemede yapılacağını gösterir.
DURUŞMA YAPILMAKSIZIN YARGILAMANIN YENİLENMESİ
MADDE 239 - Hükümlü ölmüş ise, Askerî Yargıtay yeniden duruşma yapmaksızın ve fakat gerektiğinde lüzumlu delilleri topladıktan sonra hükümlünün beraetine ve yahut yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verir.
Beraet kararı ile beraber önceki hükmün hükümsüz bulunduğuna da karar verilir.
Başka hallerde de Askerî Yargıtay yeter delil varsa yine, duruşma yapmaksızın hükümlünün beraetine karar verir. Şu kadar ki, kovuşturma kamu dâvasının açılması suretiyle olmuş ise bu karar Askerî Yargıtay Başsavcısının uygun mütalâası ile verilebilir.
YENİDEN YAPILACAK DURUŞMA VE HÜKÜM
MADDE 240 - Yeniden yapılacak duruşma sonucunda, askerî mahkeme ya önceki hükmü doğru görerek onaylar veya bu hükmü hükümsüz kılarak yenibaştan hüküm verir. Yargılamanın yenilenmesi istemi yalnız hükümlü tarafından olur veya hükümlü lehine olmak üzere askerî savcı veya 229 uncu maddenin ikinci fıkrasında gösterilen kimseler tarafından yapılır ise, yeniden verilecek hüküm önceki hükümle tâyin edilmiş olan cezadan daha ağır olamaz.
HAKSIZ ÇIKACAK OLANDAN ALINACAK PARA CEZASI :
MADDE 241- (...) (Madde 241, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKÜMSÜZ KILINAN HÜKMÜN İLANI
MADDE 242 - Yargılamanın yenilenmesini istiyen kimse dilerse önceki hükmün hükümsüz kılındığı, Resmî Gazete ile ilân olunur.
Askerî mahkeme uygun görürse başka gazeteler ile de ilân olunabilir.
KANUN YARARINA BOZMA
MADDE 243- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.55 - Yürürlük m.64) Askeri mahkemelerden verilen ve Askeri Yargıtayda incelenmeksizin kesinleşen karar ve hükümlerde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Milli Savunma Bakanı, o karar veya hüküm hakkında kanun yararına bozma yoluna gidebilir. Bu takdirde o karar veya hükmün Askeri Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Askeri Yargıtay Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
Askeri Yargıtay Başsavcısı tebliğnamesine yalnız bu sebepleri yazar ve dosyayı Askeri Yargıtay Başkanlığına verir.
Askeri Yargıtay, ileri sürülen bu sebepleri yerinde görürse kararı veya hükmü bozar.
Bozma nedenleri;
A) Ceza Muhakemesi Kanununun 223 üncü maddesinde tanımlanan ve davanın esasını çözmeyen bir karara ilişkin ise, kararı veren hakim veya mahkeme, gerekli inceleme ve araştırma sonucunda yeniden karar verir.
B) Mahkumiyete ilişkin hükmün, davanın esasını çözmeyen yönüne veya savunma hakkını kaldırma veya kısıtlama sonucunu doğuran usul işlemlerine ilişkin ise, kararı veren hakim veya mahkemece yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre gereken hüküm verilir. Bu hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz.
C) Davanın esasını çözüp de mahkumiyet dışındaki hükümlere ilişkin ise, aleyhte sonuç doğurmaz ve yeniden yargılamayı gerektirmez.
D) Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Askeri Yargıtay doğrudan hükmeder.
Bu madde uyarınca verilen bozma kararına karşı direnilemez.
Kanun yararına bozma yetkisi, dördüncü fıkranın (D) bendindeki hallere özgü olmak üzere ve kanun yararına olarak re'sen Askeri Yargıtay Başsavcısı tarafından da kullanılabilir.
Milli Savunma Bakanı tarafından kanun yararına bozma başvurusunda bulunulduğunda, bu yetki artık Askeri Yargıtay Başsavcısı tarafından kullanılamaz.  


BEŞİNCİ KISIM
CEZALARIN YERİNE GETİRİLMESİ VE YARGILAMA GİDERLERİ

BİRİNCİ BÖLÜM
CEZALARIN YERİNE GETİRİLMESİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLER
CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN NE ZAMAN, NASIL VE KİMİN TARAFINDAN YERİNE GETİRİLECEĞİ (*) 
_____
(*) Madde 244 ün "Cezanın Ne Vakit ve Kimin Tarafından Yerine Getireleceği" şeklinde yer alan başlığı, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan, 29.6.2006 tarih ve 5530 sayılı Kanunun 56. maddesi hükmü gereğince, yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girmek üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
____
MADDE 244 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.56 - Yürürlük m.64) Askeri mahkemelerce verilen ceza hükümleri, kesinleşmedikçe yerine getirilmez. Bu Kanunda ve Askeri Ceza Kanununda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde cezalar ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesinde, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun ilgili hükümleri uygulanır. 
Askerî mahkemelerden verilen hükümlerin aslına uygun olduğu ve yerine getirilmesi gerektiği askerî mahkeme kıdemli askerî hâkimi tarafından, hükmün altına işaret edilmek suretiyle onaylanır.
(...) (Madde 244'ün üçüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 


Hükümlerin yerine getirilmesi dâvayı açan askerî savcılar tarafından kovuşturulur.
(Değişik 5.fıkra : 3150 - 15.1.1985) Subaylar hakkındaki hükümler, askeri savcının talebi üzerine teşkilatında askeri mahkeme kurulu kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri tarafından yerine getirilir.
Asker kişi olmıyanlara ait hükümler yerine getirilmek üzere Cumhuriyet savcılıklarına gönderilir.
(Değişik son fıkra: 6000 - 19.6.2010 / m.5) Cezaların askeri ceza ve tutukevlerinde ne suretle infaz edileceği Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir. Askeri ceza ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında uygulanacak disiplin cezaları ve tedbirleri ile kısıtlayıcı önlemler de 5275 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. Uyarma haricindeki disiplin cezaları, subay ve astsubaylar hakkında askeri mahkeme kurulu, diğer hükümlü ve tutuklular hakkında askeri mahkemenin bir üyesi tarafından verilir. Ancak acil hallerde askeri savcılar veya askeri ceza ve tutukevi müdürü tarafından verilecek disiplin cezaları uygulamaya konulur ve derhal askeri mahkemenin onayına sunulur. Bu cezaların askeri mahkemenin onayına sunulması infazlarını durdurmaz. Hücreye koyma cezasının infazına askeri mahkemenin onayı ile başlanır. Onaya sunulan disiplin cezası ile ilgili olarak olayın özelliğine göre infazın durdurulmasına karar verilebilir. Bu disiplin cezası ve onay kararları duruşma açılmak, hükümlü veya tutuklunun savunması alınmak ve sübut delilleri toplanıp değerlendirilmek suretiyle verilir. Hükümlü veya tutuklu, savunmasını, hazır bulunmak ve istemi halinde vekaletnamesini ibraz etmek koşuluyla avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabilir. Disiplin cezası ve onay kararlarına karşı teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıta komutanı veya askeri kurum amiri, askeri savcı, tutuklu veya hükümlü ve varsa müdafileri yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz en yakın askeri mahkemede incelenir. 
ÖLÜM CEZASININ TEHİRİ SEBEBİ VE YERİNE GETİRİLME USULÜ
MADDE 245- (...) (Madde 245, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DİĞER CEZALARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE GERİ BIRAKMA
MADDE 246 - Yoklama kaçağı, bakaya ve saklı suçlarından dolayı hükümlü olanların cezaları aynı dönemde askere çağırılanlar kadar hizmet ettikten sonra yerine getirilir.
(...) (Madde 246'nın ikinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 246'nın üçüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 


Askerî Ceza Kanununun 64, 65, 66, 67, 68, 69 ve 70 inci maddelerinde yazılı suçları işliyen erbaş ve erler hakkında cezaların yerine getirilmesi, nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmirinin teklifi üzerine, aynı dönemde askere çağrılanlar kadar hizmet gördükten sonraya bırakılabilir.
CEZASINI ÇEKMEYE GELMİYEN VEYA KAÇACAĞINDAN ŞÜPHE EDİLEN HÜKÜMLÜYE YAPILACAK İŞLEM
MADDE 247- (...) (Madde 247, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SAVAŞ HALİNDE HÜKÜMLERİN TEMYİZİ VE YERİNE GETİRİLMESİ
MADDE 248 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.57 - Yürürlük m.64) Savaşta, askeri mahkemelerden verilen hükümler temyiz olunamaz. Onbeş yıl ve daha fazla hapis cezası içeren hükümler, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri tarafından temyiz edilebilir. 
Bu takdirde sanık ve varsa müdafii ile askerî savcıya da bir hafta içinde temyiz sebeplerini bildirmeleri için müsaade olunur.
197 ve 198 inci maddeler hükümleri bu halde de uygulanır.
(...) (Madde 248'in dördüncü fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) 

(...) (Madde 248'in beşinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 248'in altıncı fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  

(...) (Madde 248'in yedinci fıkrası, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


SAVAŞ HALİNDE YERİNE GETİRMENİN TEHİRİ
MADDE 249 - (Değişik 1. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.58 - Yürürlük m.64) Savaş halinde, askeri mahkemelerden verilen ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarmayı, rütbenin geri alınmasını veya askeri öğrencilik hakkının kaybedilmesini kapsayan veya gerektiren cezalar hariç olmak üzere, diğer hapis cezalarının yerine getirilmesi, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amirinin istemi üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri Komutanı veya onun yetki verdiği diğer komutanlar tarafından savaşın sonuna kadar geriye bırakılabilir. 
Bu geri bırakma süresi içinde zaman aşımı işlemez.
SAVAŞ HALİNİN BİTİMİNDE YAPILACAK İŞLEM
MADDE 250 - Savaş halinin bitmesinde 248 ve 249 uncu madde hükümleri uygulanmaz.
Henüz bitmemiş olan işlemler hakkında barış hükümleri uygulanır.
Önce hüküm verilmiş ve fakat kanunen yetkili merciler tarafından hükmün aslına uygun olduğu ve yerine getirmenin gerektiği onaylanmamış ise bu takdirde keyfiyet sanık ve varsa müdafiine ve askerî savcıya tebliğ edilir.
Bu tebliğ gününden başlıyarak kanuni mehil içinde sanık ve varsa müdafii ile askerî savcı ve nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri temyiz yoluna gidebilirler.
TUTUKLULUK VE HASTALIK SÜRELERİNİN CEZADAN İNDİRİLMESİ
MADDE 251- (...) (Madde 251, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


DEĞİŞİK HÜKÜMLERDEKİ CEZALARIN TOPLANMASI
MADDE 252- (...) (Madde 252, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


HÜKÜMLERİN AÇIKLANMASI
MADDE 253- (...) (Madde 253, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


CEZALARIN YERİNE GETİRİLMESİ SIRASINDA ALINMASI GEREKEN KARARLAR VE BU KARARLARA İTİRAZ
MADDE 254- (Değişik madde ve başlığı: 5530 - 29.6.2006 / m.59 - Yürürlük m.64) Cezaların yerine getirilmesi sırasında, hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran haller nedeniyle geçirilmiş süreler ile hastanede geçen sürenin cezadan indirilmesine, değişik hükümlerdeki cezaların toplanmasına ve mahkumiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksamaya ilişkin bir karar alınması gerekirse, hükmü veren askeri mahkemeden karar istenir. Bu kararlar duruşma yapılmaksızın verilir.
Karar verilmeden önce askeri savcı ve hükümlünün görüşlerini yazılı olarak bildirmeleri istenebilir.
Hükmü veren askeri mahkeme kaldırılmış ise ona en yakın askeri mahkeme karar verir.
Yukarıdaki fıkralar uyarınca yapılan başvurular cezanın infazını ertelemez. Ancak, mahkeme olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir.
Bu kararların askeri mahkemelerden verilmesi hallerinde, askeri savcı ve teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri ile hükümlü ve varsa müdafi bir hafta içinde itiraz edebilirler.
İtiraz üzerine Askeri Yargıtay karar verir.  


MALİ HÜKÜMLERİN YERİNE GETİRİLMESİ
MADDE 255 - Askerî mahkemelerin haciz, istirdat ve tazminata dair hükümleri maliye dairelerine bildirilerek kamu alacaklarının alınmasına dair olan 6183 sayılı kanuna göre yerine getirilir.
(Değişik 2. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.60 - Yürürlük m.64) Asker kişiler hakkında verilen adli para cezasına dair hükümler askeri savcılarca yerine getirilir. (Değişik 3. fıkra: 5530 - 29.6.2006 / m.60 - Yürürlük m.64) Asker kişi olmayanlar hakkında verilen adli para cezasına dair hükümler Cumhuriyet savcılarınca genel hükümlere göre yerine getirilir. 
İKİNCİ BÖLÜM
YARGILAMA GİDERLERİ
YARGILAMA GİDERLERİ
MADDE 256 - Askerî mahkemelerde görülecek dâvaların ve askerî makamlar aracılığı ile uygulanacak cezaların giderleri, Millî Savunma Bakanlığı bütçesinden ödenir.
ALTINCI KISIM
KATILMA YOLU İLE DAVA, ŞAHSİ DAVA VE YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ
KATILMA YOLU İLE DAVA VE ŞAHSİ DAVA
MADDE 257- (...) (Madde 257, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ
MADDE 258- (...) (Madde 258, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


YEDİNCİ KISIM
SON HÜKÜMLER
KALDIRILAN VE DEĞİŞTİRİLEN KANUNLAR
MADDE 259 - 22 Mayıs 1930 tarihli ve 1631 sayılı Askerî Muhakeme Usulü Kanunu ile ek ve tadilleri ve 10 Haziran 1930 tarihli ve 1706 sayılı Jandarma Kanununun 17 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "Şu kadar ki bunların muhakemesinde bir jandarma subayı âza olarak bulunur" hükmü ve Askeri Ceza Kanununun 5 inci maddesiyle 72 nci maddesinin birinci fıkrası bu kanuna göre kurulacak askerî mahkemelerin fiilen göreve başladıkları tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
EK MADDE 1- (Değişik: 5530 - 29.6.2006 / m.61 - Yürürlük m.64) Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde Ceza Muhakemesi Kanununun (...)(*) , değerlendirme raporu yetkisine ilişkin 166 ve istinafa ilişkin 272 ila 285 inci maddeleri hükümleri hariç olmak üzere diğer hükümleri askeri yargıda da uygulanır.
_____(*) Ek madde 1'in birinci fıkrasında yer alan “…adlî kontrole ilişkin 109 ilâ…” ibaresi, 28.12.2013 tarih ve 28865 sayılı R.G.'de yayımlanan, 22.5.2013 T., 2012/149 E. ve 2013/63 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve “…adlî kontrole ilişkin 109 ilâ…” ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmadığından dolayı fıkrada yer alan “…115…” ibaresi de iptal edilmiştir.
_____
Bu Kanunun uygulanmasında, atıf yapılan hükümlerde yer alan, Adalet Bakanı, Milli Savunma Bakanını; Yargıtay, Askeri Yargıtayı; mahkeme, askeri mahkemeyi; hakim ve sulh ceza hakimi, askeri hakimi; mahkeme başkanı, duruşma hakimini; Cumhuriyet Başsavcılığı, askeri savcılığı; Cumhuriyet savcısı, askeri savcıyı ifade eder.  

EK MADDE 2- (...) (Ek Madde 2, 5.7.2006 tarih ve 26219 sayılı R.G.'de yayımlanan Kanunun 62. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


EK MADDE 3 - (4191 - 9.10.1996) Bu Kanunda ve askerî yargı ile ilgili diğer kanunlarda yazılı "başkâtip" unvanı "yazı işleri müdürü", "nezdinde" kelimesi ise "teşkilatında" olarak değiştirilmiştir. Unvan değişikliği sebebiyle ilgililerin yeniden atanmaları gerekmez.
GEÇİCİ HÜKÜMLER
GEÇİCİ MADDE 1 - Bu mahkemelerin kurulması ile mevcut adlî âmirliklerin ve askerî mahkemelerin görev ve yetkileri kendiliğinden sona erer.
GEÇİCİ MADDE 2 - Bu kanuna göre kurulan askerî mahkemeler fiilen göreve başladıkları tarihte nezdinde askerî mahkeme kurulmıyan adlî âmirlikler ile askerî mahkemelerde bulunan dâva dosyalarından :
Disiplin mahkemelerinin görevi içine girenler nezdinde disiplin mahkemesi kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmirine,
Askerî Yargıtay Dairesinin görevi içine girenler, Askerî Yargıtay Başsavcısına,
Askerî mahkemenin görevi içinde kalanlar nezdinde askerî mahkeme kurulan yetkili kıta komutanı veya askerî kurum âmirine;
Görevsizlik kararı ile gönderilir.
Duruşma safhasında olan dosyalar için yeniden iddianame düzenlenmeden, dâva dosyası görevli mahkemeye verilir.
Nezdinde askerî mahkeme kurulan kıta komutanı veya askerî kurum âmiri ile askerî mahkemece de yukardaki fıkra hükümleri uygulanır.
EK GEÇİCİ MADDE 1 - (2376 - 21.1.1981) Bu Kanunun birinci maddesiyle, Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 1 nci maddesinde yapılan değişiklikten önce kurulmuş olan tümen askerî mahkemelerinin, kaldırılmadıkça kuruluşları aynen devam eder.
EK GEÇİCİ MADDE 2 - (2376 - 21.1.1981) Bu Kanunun 8 nci maddesiyle, Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununa eklenen Ek 1 nci Madde hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış kamu davaları hakkında da uygulanır.
EK GEÇİCİ MADDE 3 - (2358 -16.10.1981) Bu Kanunun değiştirilen 2 nci maddesinin mahkeme kuruluşuna ilişkin hükümleri duruşması halen devam etmekte olan davalar hakkında da uygulanır.
EK GEÇİCİ MADDE 4 - (4191 - 9.10.1996) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce başlamış bulunan soruşturmalar hakkında, 353 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince yetkisizlik kararı verilemez.
EK GEÇİCİ MADDE 5 - (4191 - 9.10.1996) Bu Kanunun 25 inci maddesiyle değiştirilen 353 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi hükmü, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış kamu davaları hakkında da uygulanır.
EK GEÇİCİ MADDE 6- (Ek: 5530 - 29.6.2006 / m.63 - Yürürlük m.64) 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun, bu Kanun ile değiştirilen ve yürürlükten kaldırılan hükümlerinin, yürürlüğe konulmasına ve uygulanmasına ilişkin, bu Kanunun yürürlüğe giriş tarihi esas alınarak 23/5/2005 tarihli ve 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda belirtilen esaslar uygulanır.
Bu Kanun hükümleri, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kesin hükme bağlanmış olanlar hariç, bütün soruşturma ve kovuşturmalarda uygulanır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, askeri mahkemelerce karar verilmiş ve henüz kesinleşmemiş olan dava dosyalarından görevli yargı yeri değişenler hakkında, askeri savcının yazılı görüşü alınmak suretiyle, mahkemesince duruşma yapılmaksızın görevsizlik kararı verilir. Bu karara karşı, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıt'a komutanı veya askeri kurum amiri, askeri savcı, sanık ve varsa müdafi bir hafta içinde itiraz edebilir. İtirazlar en yakın askeri mahkemede incelenir. Bu dosyalardan temyiz ve itiraz edilmek suretiyle Askeri Yargıtay Başsavcılığında ve Askeri Yargıtayda inceleme aşamasında olan dosyalar mahkemesine iade edilir.
EK GEÇİCİ MADDE 7- (Ek: 6000 - 19.6.2010 / m.6) Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulla bakılmakta olan davalarda, davanın tek hakim tarafından yürütülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilemez.
Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulla verilerek kesinleşmiş kararlar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra da yine kurulla karar verilir.
MADDE 260 - Bu kanunun kuruluşa dair hükümleri ile geçici birinci maddesi yayımı tarihinde; usule dair ve diğer hükümleri ise bu kanuna göre kurulacak askerî mahkemelerin fiilen göreve başladıkları tarihte yürürlüğe girer.
MADDE 261 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

SORU CEVAP

captchaImg