AVŞAR HUKUK BÜROSU

HARÇLAR KANUNU

KANUN NO: 492
HARÇLAR KANUNU
Kabul Tarihi: 2 Temmuz 1964
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 17 Temmuz 1964 - Sayı: 11756
5.t. Düstur, c.3 - s.2760
KANUNUN ŞÜMULÜ :
MADDE 1 - Bu Kanuna göre alınacak harçlar aşağıda gösterilmiştir :
1. Yargı Harçları,
2. Noter Harçları,
3. (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi Yargısı Harçları,
4. Tapu ve Kadastro harçları,
5. Konsolosluk Harçları,
6. Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları,
7. Gemi ve liman harçları,
8. İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları,
9. Trafik harçları.
BİRİNCİ KISIM
Yargı Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 2 - Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.
Ceza mahkemelerinde şahsi hukuka ait hakların hüküm altına alınması halinde de, celse harçları hariç olmak üzere (1) sayılı tarifeye göre harç alınır.
HAKEM KARARLARI ;
MADDE 3 - Hakem kararlarının infazı lazım geldiğine dair mahkeme başkanı veya hakim tarafından verilen şerhlerden, hakkem kararının mahiyetine göre karar ve ilâm harcı alınır.
Yabancı hakem kararları ile, kanun gereğince tahkim yolu ile halli mecburi olan dâvalardan da aynı suretle harç alınır.
YABANCI MAHKEME İLAMLARI :
MADDE 4 - Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilâmların tenfizi için açılacak davalardan, bu ilamlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.
BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ İLE DANIŞTAY İŞLEMLERİ :
MADDE 5 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay'da açılacak dâvalardan (1) sayılı tarife gereğince harç alınır.
Ancak, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalarla ilgili olup Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'ın görevi içinde bulunan işlemler (3) sayılı tarifeye göre harca tabidir.
KARŞILIK DAVALAR VE DAVAYA MÜDAHALE :
MADDE 6 - Karşılık dâvalar, müstakil dâvalar gibi harca tabidir.
Davaya müdahale eden kimse, kanun yollarına müracaat ederse iltihak ettiği taraftan alınan harca eşit harcı ödemek mecburiyetindedir.
YENİDEN HARÇ ALINMASI :
MADDE 7 - Muameleden kaldırılan dosya Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda belirtilen süre içinde yenilenmediği takdirde davanın görülebilmesi yeniden harç verilmesine bağlıdır.
HÜKMÜN BOZULMASI :
MADDE 8 - Bu hükmün bozulmasını müteakip verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, müteakip hükme ait harçtan mahsup olunur.
TASHİHİ KARAR :
MADDE 9 - Tashihi karar talebinin kabulü üzerine temyiz olunan hüküm tasdik edilirse, temyiz olunan hükümden alınmış olunan harç kadar yeniden harç alınır.
İADEİ MUHAKEME :
MADDE 10 - İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek dâvalar, yeni dâvalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir.
MÜKELLEF :
MADDE 11 - Genel olarak yargı harçlarını dâvayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiyen kişiler ödemekle mükelleftir.
Vasinin hesabının görülmesi dolayısiyle alınacak harçlar, vesayet altındaki şahsa izafeten vasiden alınır.
Herhangi bir istek olmaksızın resen yapılacak işlemlere ait harçlar, aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.
CELSE HARÇLARINDA MÜKELLEF :
MADDE 12 - Hukuk ve ticaret mahkemelerinde celse harcı, muhakeme tarafların talep ve muvafakatleri üzerine talik edilmiş ise taraflardan ve evvelce
yapılması mümkün olan bir işlemin yapılmamış olmasından dolayı talik edilmişse, talike sebebiyet veren taraftan alınır.
Her iki halde talike vekiller sebebiyet vermişse celse harcı vekillere yüklenir.
Vekil ve taraflara yüklenilen celse harcı müteakip iki celsede ödenmezse bir misli fazlasiyle alınır. Ödenmediği takdirde harcın bu miktar üzerinden tahsili için Maliye'ye tezkere yazılmasına kara verilir.
İKİNCİ BÖLÜM
İstisna ve Muaflıklar
HARÇTAN MÜSTESNA İŞLEMLER :
MADDE 13 - Aşağıda yazılı mevzular harçtan müstesnadır :
a) (Değişik: 2430 - 20.3.1981) Değeri (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-a - Yürürlük m.45/11) "50 Yeni Türk Lirasını" geçmeyen dava ve takipler, (Ticari senetlere ait takipler hariç)
b) Vasi tayini ve azli, hâkimin reddi talebinin kabulü ve hâkimin istinkâfına ait kararlar,
c) (Değişik: 2366 - 20.12.1980) Ayda (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-a - Yürürlük m.45/11) "100 Yeni Türk Lirasını" geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, "Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilamlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alınır."
d) İcra ve İflas dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan işlemlerin ıslahı ve iptaline dair tetkik mercileri kararlariyle, bu iptal veya ıslah dolayısiyle yeniden yapılacak işlemler,
e) Ticaret sicilinde re'sen yapılan düzeltmeler,
f) İcra tetkik mercilerinin cezaya mütedair kararlariyle bu kararların temyizi işlemleri,
g) İcra ve İflâs Kanununun 270'nci maddesine göre yapılacak defter tutma işlemleri,
h) Yetkili makamların istiyecekleri ilâm ve sair evrak suretleri,
i) Kamu adına C.savcıları tarafından hukuk mahkemelerine açılan davalar,(Ek ibare: 6217 - 31.3.2011 / m.12) “ve kanun yolu başvuruları ile ceza mahkemelerinden verilen kararlara karşı kanun yolu başvuruları,”
j) (Ek: 2588 - 21.1.1982) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri,
(Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)
HARÇTAN MUAF OLANLAR :
MADDE 14 - Erler ve ihtiyaçları Devlet tarafından deruhte ve temin olunan onbaşı ve çavuşlar adliye işlemlerinden ötürü harçtan muaftırlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 15 - Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
DEĞER ESASI :
MADDE 16 - Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlere (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taallûk eden dâvalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır.
Gayrimenkulün aynına taallûk eden dâvalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır.
Değer tâyini mümkün olan hallerde dâva dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse dâvacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınma halinde, dâva dilekçesi muameleye konmaz.
Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır.
TAHLİYE DAVALARINDA DEĞER :
MADDE 17 - Gayrimenkulün tahliyesi dâvalarında, yazılı mukavele olsun veya olmasın bir yıllık kira bedeli üzerinden karar ve ilâm harcı alınır.
GAYRİMENKUL VEYA GEMİLERİN TAHLİYE VE TESLİMİ :
MADDE 18 - Bir gayrimenkulün veya bir geminin tahliye ve teslimine dair olan icra takiplerinde tahsil harcı; bir yıllık kira bedeli, yoksa bu süreye göre takdir edilecek bir bedel üzerinden hesaplanır.
MENKULLERİN TESLİMİ :
MADDE 19 - Bir menkulün teslimine dair icra takiplerinde tahsil harcı; menkulün ilâmda veya takip talebinde gösterilen değeri, bu yoksa takdir edilecek değer üzerinden hesaplanır.
İCRA TAKİPLERİNDE FAİZ :
MADDE 20 - İcra takiplerinde takipten sonra işliyecek olan faizler, harcın hesabında nazara alınmaz.
HARCIN NİSPETİ :
MADDE 21 - Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
DAVADAN FERAGAT, DAVAYI KABUL VEYA SULH :
MADDE 22 - Dâvadan feragat veya dâvayı kabul veya sulh muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır.
İCRA TAKİBİNDEN VAZGEÇME :
MADDE 23 - Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır.
GAYRİMENKUL VEYA GEMİLERİN TAHLİYE VE TESLİMİNDE TAHSİL HARCI NİSPETİ :
MADDE 24 - Gayrimenkul veya gemilerin tahliye veya teslimine dair icralarda Tahsil Harcı (1) sayılı tarifede yazılı miktarların yarısı nispetinde alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 25 - Yargı harçları (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-b - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığında" ödenir.
ÖDEME YERİ :
MADDE 26 - Yargı harçları harca konu olan işlemleri yapan mahkeme veya daire tarafından alınır.
Kanunlarda aksine hüküm varsa bu madde yerine o hüküm uygulanır.
MAKTU HARÇLARDA ÖDEME ZAMANI :
MADDE 27 - (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.
Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, müteakip muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur.
NİSPİ HARÇLARDA ÖDEME ZAMANI :
MADDE 28 - (1) sayılı tarifede yazılı nispî harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir :
a) (Değişik: 6009 - 23.7.2010 / m.18) Karar ve ilam harcı,
Karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı (Değişik ibare : 6487 - 24.5.2013 / m.10) "kararın tebliğinden itibaren bir ay" içinde ödenir. Şu kadar ki, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır. Bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez. 


b) İcra Tahsil Harcı,
İcra takiplerinde Tahsil Harcı, alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
Harç alacağı icranın yerine getirilmesiyle doğar.
Konunun değeri üzerinden alınacak İflâs Harçlarında da bu bent hükümleri
uygulanır.
c) Depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar,
(1) sayılı tarifenin (D) bölümünde yazılı depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar işin sonundan itibaren 15 gün içinde ödenir.
İLAMSIZ TAKİPLERDE PEŞİN HARÇ :
MADDE 29 - İlâma dayanmıyan takip isteklerinden alacak miktarının binde beşi peşin alınır.
Peşin harçlar takip sonunda alınacak asıl borca mahsup olunur.
İlama dayanmayan takiplerde alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa, peşin alınan harç kendisine iade olunur. Veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir.
NOKSAN TESPİT EDİLEN DEĞER ÜZERİNDEN HARCIN ÖDENMESİ :
MADDE 30 - Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dâva dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve
ilam harcı tamamlanmadıkça dâvaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.
PEŞİN ALINAN KARAR VE İLAM HARÇLARININ GERİ VERİLMESİ :
MADDE 31 - Peşin alınan Karar ve İlâm Harcı işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
HARCI ÖDENMİYEN İŞLEMLER :
MADDE 32 - Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.
İŞÇİ ALACAKLARININ TAKİBİ :
MADDE 33 - İş Mahkemeleri tarafından işçiler lehine hükme bağlanmış olan hak ve alacakların takibinde işçilerden hiç bir harç alınmadan gerekli işlem yapılır. Bu harçlar işçi haklı çıktığı takdirde takip sonunda hesap edilerek ayrıca bir hükme hacet kalmadan borçludan tahsil olunur.
YOL GİDERLERİ VE TAZMİNATI :
MADDE 34 - (...) (Madde 34, 8 Mayıs 1991 tarih ve 3717 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
İSTİNABE YOLİYLE İCRA TAKİPLERİNDE GİDERLER :
MADDE 35 - Diğer bir İcra ve İflas dairesinden istinabe suretiyle bir işlemin yapılması istendiği zaman bu işlemlere ait lüzumlu giderler o dairelere gönderilir.
PARALARIN BANKALARA VE MALSANDIKLARINA YATIRILMASI :
MADDE 36 - Mahkemeler hakimler, C.Savcıları ve İcra İflas daireleri tarafından adli ve idari işlemlerle takip işlemlerinden dolayı herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlete aittir.
Şüyuun giderilmesi neticesinde hâsıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar yukarıki fıkra hükmünden müstesnadır.
Paraların bankaya ve malsandıklarına yatırılması için ilgililerden gider adı ile bir şey alınmaz.
Paraların alacaklıya gönderilme giderleri alacaklıya aittir.
İlgilinin hak ettiği parayı, hak etme tarihinden itibaren on yıl içinde almak için müracaat etmemesi halinde, bu paralar Hazineye gelir kaydolunur.
SÜRESİNDE ÖDENMİYEN HARÇLAR :
MADDE 37 - Bu kanunda ödeme zamanı gösterilen harçlardan süresinde ödenmiyenler, ilgili mahkeme ve daireler tarafından sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirilir ve harçlar vergi dairesince tahsil olunur.
Yazıda harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin soyadı ve adı ve en son ikametgahı adresi açık olarak gösterilir.
İKİNCİ KISIM
Noter Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet ve Muaflık
MEVZUU :
MADDE 38 - Noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanları noter harçlarına tabidir.
Pey akçesi, zamanı rücû, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir akdin müeyyidesi kabîlinden olan taahhütlerden, başlı başına bir akde konu olmadıkça harç alınmaz.
(Ek fıkra: 903 - 13.7.1967) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş muameleleriyle bu vakıflara yapılacak bağışlamalar harca tabi tutulmaz.
YETKİLİ MAKAMLARIN İSTİYECEKLERİ SURETLER :
MADDE 39 - Kamu hukuku ile ilgili işlerde yetkili makamların istiyecekleri suretlerden harç alınmaz.
MÜKELLEF :
MADDE 40 - Noter harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 41 - Noter harçları (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispî, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
DEĞER ESASI :
MADDE 42 - Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlık esastır.
(Değişik 2. fıkra: 5766 - 4.6.2008 / m.11/a) Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kağıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin olarak düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hüküm uygulanmaz. 
ÇEŞİTLİ İŞLEMLERDE DEĞER :
MADDE 43 - Tarifede yazılı nispi harçların hesabında, sulh işlemlerinde sulh olunan, bedel, rehin işlemlerinde rehin bedeli, kiralarda mukaveledeki süreye göre kira karşılığının toplamı, süre belli değilse bir yıllık kira tutarı, hizmet akdinde süreye göre verilecek ücretin toplamı, süre belli değilse bir yıllık ücret tutarı, sermaye şirketlerinde konulan ve ileride konulması taahhüt edilen sermayenin toplamı, kaydı hayatla irat bağlanmasında bir yıllık irat tutarı, harca esas olur.
Kiralananın devir ve feshinde geri kalan süreye, sermayenin artırılmasında yalnız artırılan kısma ve sermaye paylaşılmasında mevcut miktara göre harç alınır.
(Ek fıkra: 3689 - 15.12.1990) Motorlu kara taşıtları ile ilgili alım, satım ve taahhüt işlemlerinde gösterilecek değer; işleme konu olan taşıtın cinsi, markası, modeli, tipi ve yaşı itibariyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Bİrliğince tespit edilen ve işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan kasko sigortasına esas değerinden aşağı olamaz. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince düzenlenen listelerde yer almayan eski model taşıtların asgarî değeri; o taşıtların listede yer alan en eski modelleri için belirlenen değerinden, her model yılı için indirim yapılmak suretiyle tespit edilir. Birlikçe düzenlenen listelerde yer almayan taşıtların değerleri, emsali taşıtların değerlerinden aşağı olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir. (*)
_____
(*) 15 Aralık 1990 tarih ve 3689 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ( c ) bendi gereğince 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girer.
_____
KİŞİLERİN, İMZALARIN, BİRDEN ÇOK OLMASI :
MADDE 44 - Bir kişinin, birden çok kişiyi temsil etmesi harcın artırılmasını gerektirmez.
Şu kadar ki, bütün imzaların tasdiki kanunen şart olan muamelelerde vekaleten imza edilmesi halinde, vekilin imzasının tasdikinden alınacak harç temsil ettiği kişilerin sayısınca çoğaltılır.
Bir işte müştereken hareket eden vekillerin ve bir borca kefalet eden müteselsil kefillerin bir kağıda koyacakları birden çok imzalar bir imza sayılır.
Ancak, mümessil, haiz olduğu birden fazla sıfatlara dayanarak imza ederse sıfatları sayısınca harç çoğaltılır. Bir kişi hem kendisi için ve hem başkalarını temsil suretiyle imza ederse kendisi için ayrı başkaları için de yukarıki fıkralara göre ayrı harç alınır.
Birden ziyade kimseler, bir kağıda ayrı ayrı işler için imza atıyorlarsa her birinden imza ettikleri kısmı için ayrı ayrı harç alınır.
HARCIN NİSPETİ :
MADDE 45 - Noter harcı, (2) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
BİR ARADA YAPILAN İŞLER :
MADDE 46 - Birbirleriyle ilgili işler bir arada bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden bir harç alınır.
YARI HARCA TABİ İŞLER :
MADDE 47 - Sürenin uzatılması ve vâdenin yenilenmesi halinde asıl senet, mukavele ve kâğıtlardan alınmış olan harcın yarısı alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 48 - (...) (Madde 48, 18 Ocak 1972 tarih ve 1512 sayılı (NOTERLİK KANUNU) nun 208 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)
ÖDEME ZAMANI :
MADDE 49 - Noter harçları, ilgili işlemin hitamından önce peşin olarak alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
SORUMLULUK :
MADDE 50 - Düzenleme ve tasdik işlemleri noterlerin kusurlarından dolayı, mahkeme tarafından hükümsüz addolunursa noter aldığı harç ve ücretler tutarını şahsen tazmin ile mükelleftir.
Harç ve ücretlerin tazmin ettirilmiş olması, ilgililerin genel hükümler dairesinde, noterden ayrıca zarar ve ziyan istemelerine engel teşkil etmez.
NOTERLERE VERİLECEK ÜCRETLER VE BEYİYELER :
MADDE 51 - (...) (Madde 51, 18 Ocak 1972 tarih ve 1512 sayılı (NOTERLİK KANUNU) nun 208 inci maddesiyle yürürlükten kaldtırılmıştır.)
ÜÇÜNCÜ KISIM
Vergi yargısı harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 52 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi yargısı işlemlerinden bu kanuna ekli (3) sayılı tarifede yazılı olanlar, vergi yargısı harçlarına tabidir.
MÜKELLEF :
MADDE 53 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi yargısı harçları, harca mevzuu olan işlemlerden dolayı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'a başvuranlar tarafından ödenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Harcın Ölçüsü, Ödenmesi ve Geri Verilmesi
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 54 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi yargısı harçları (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
HARCIN ÖDENMESİ :
MADDE 55 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi yargısı harçlarından "Başvurma harcı" (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-c - Yürürlük m.45/11) "dava dilekçesi verilmesi sırasında makbuz karşılığında" ödenir.
Nispi ve maktu harçlar, ihbarname esasına göre, ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir.
HARCIN GERİ VERİLMESİ :
MADDE 56 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararlar üzerinden alınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harcı hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Danıştayca mükellef lehine karar verilmesi halinde mükellefçe kazanılan miktar üzerinden, kesin kararın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde geri verilir veya istek üzerine vergi borcuna mahsup edilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Tapu ve Kadastro Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 57 - Tapu ve Kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.
MÜKELLEF:
MADDE 58 - (Değişik ilk cümle: 2588 - 21.1.1982) Tapu ve Kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde, taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.
a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayri ayni hakları iktisap edenler (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranınca öderler).
b) İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler,
c) Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar,
d) Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar,
e) Rücularda rücu eden taraf,
f) Bunlar dışında kalan işlemlerden lehine işlem yapılmış olanlar.
İKİNCİ BÖLÜM
İstisnalar
HARÇTAN MÜSTESNA TUTULAN İŞLEMLER :
MADDE 59 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Aşağıda yazılı işlemler harçtan müstesnadır :
a) (Değişik ibare: 5766 - 4.6.2008 / m.11/b) "Genel ve özel bütçeli idarelerle", il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair aynî hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
b) Kamu menfaatlerine yararlı dernekler ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleriyle bu dernek ve vakıflara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
c) İlgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların tashihleri,
d) Mahkemeler, icra ve iflâs daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek kayıt ve belge suretleri,
e) Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlerin diplomatik veya konsolosluk ihtiyaçları için iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair aynî hakların tescilleri, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,
f) Arkeolojik araştırmalar için yapılan iktisaplar ile ilgili tescil, şerh ve terkinler (Bu istisna hükmünün uygulanması şartları Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete ile ilan olunur),
g) 7269 sayılı kanuna göre yaptırılacak meskenlere, 4753 sayılı kanuna göre yapılan iktisaplara ve 3202 sayılı kanun uyarınca T.C. Ziraat Bankası kredilerinden istifade suretiyle yapılmış bulunan hayvan barınak yerlerine ilişkin tescil, şerh ve terkinler,
h) Deprem, su basması, yangın gibi tabiî afetlerin vukubulduğu bölgelerde (Bu bölgeler Maliye ve İmâr ve İskân Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur) bu afetlerin vukubulduğu yılı izleyen yıldan itibaren en çok beş yıl içinde arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar, bağımsız bölümler veya katlar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
i) Tersane yapımı için Devlet Planlama Teşkilâtına verilmiş Teşvik Belgesini haiz tüzel kişilerce bu maksatla iktisap edilen gayrimenkuller ve bu yerlerde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,
j) a, e ve f bentlerinde belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve ferağı,
k) (Ek: 3239 - 4.12.1985) Beden Terbiyesi Teşkilâtına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere kurulan anonim şirketlere sermaye olarak koydukları gayrimenkuller ile bu şirketlere devrettikleri gayrimenkullerle ilgili devir ve iktisap işlemleri,
l) (Ek: 4962 - 30.7.2003 / m.13) 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen (Değişik ibare: 5766 - 4.6.2008 / m.11/b) "ek 2 nci" maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili,
m) (Ek: 5226 - 14.7.2004 / m.20) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler,
n) (Ek: 5281 - 30.12.2004 / m.9 - Yürürlük m.45/11) Organize sanayi, endüstri veya teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri,
o) (Ek: 5582 - 21.2.2007 / m.31) Konut finansmanı kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı kapsamında tesis olunacak ipotek işlemleri, 
p) (Ek: 5582 - 21.2.2007 / m.31) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla yapılacak finansal kiralamalarda kiralanan konutların kiracıya devri, 
r) (...) (Madde 59 un 1. fıkrasının (r) bendi, 6.6.2008 tarih ve 26898 sayılı R.G.'de yayımlanan, 4.6.2008 tarih ve 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesinin (b) bendi hükmü gereğince madde metninden çıkarılmıştır.) 
Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 60 - Tapu ve Kadastro harçları, (4) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre, değer esası üzerinden nispî veya maktu olarak alınır.
DEĞER ESASI
MADDE 61 - Değer Ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (4) sayılı tarifede yazılı değerler esastır.
İPOTEKLİ GAYRİMENKULLER :
MADDE 62 - Rehin ile takyid edilmiş bir gayrimenkulün bağışlanmasında, bağışlama yapıldığı anda bakîye kalan rehinli borç miktarı gayrimenkulün mukayyet kıymetinden indirilir.
KAYITLI DEĞER, EMLAK VERGİSİ DEĞERİ
MADDE 63.- (Değişik: 4751 - 3.4.2002 / m.5 - Yürürlük m.8 a) Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlak vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.
(Değişik 2. fıkra: 5766 - 4.6.2008 / m.11/c) Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.
(Ek fıkra: 5838 - 18.2.2009 / m.16 / Yürürlük / m.33)Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve iktisaplarında harç, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.
(Değişik 3. fıkra: 5766 - 4.6.2008 / m.11/c) Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re'sen tarh edilir. Bu suretle tarh edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nda yer alan vergi ziyaı cezası % 25 nispetinde uygulanır. Takdir komisyonu kararlarına istinaden bu fıkra uyarınca tarhiyat yapılamaz. 
Harcın hesabında (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-d - Yürürlük m.45/11) "10 Yeni Türk Lirasına" kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.  


Harcın hesabında (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-d - Yürürlük m.45/11) "10 Yeni Türk Lirasına" kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye Bakanlığı yetkilidir.  

HARCIN NİSPETİ :
MADDE 64 - Tapu ve Kadastro harçları (4) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
Muhtelif işlemler aynı zamanda yapılırsa her işlem ayrı ayrı harca tabidir. Şu kadar ki ifrazen yapılan taksimlerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.
Çıplak mülkiyet ve intifa haklarına ait harçların hesabında, kayıtlı değerin üçte biri çıplak mülkiyete, üçte ikisi de intifa hakkına ayrılır.
TASHİH HARCI :
MADDE 65 - Tapu sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin tescilinde veya her nevi vasıf değişikliklerinde tashih harcı alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 66 - Tapu ve kadastro harçları, makbuz karşılığında ödenir.
Bunun şeklini Maliye Bakanlığı düzenlemeye yetkilidir.
ÖDEME YERİ :
MADDE 67 - (Değişik: 2588 - 21.1.1982) Tapu ve kadastro harçları, işlemin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenir. Maliye Bakanlığınca yetki verilmesi halinde ilgili kuruluşlar tarafından da tahsil olunabilir.
KADASTRO VE TAPULAMA HARÇLARINDA ÖDEME ZAMANI :
MADDE 68 - (Değişik: 3239 - 4.12.1985) Kadastro ve tapulama harçları tahakkukundan itibaren (ihtilaflı işlerde hükmün kesinleştiği tarihi takip eden aybaşından itibaren) bir sene içinde ödenir.
İştirak halindeki mülkiyetlerde tahakkuk ettirilen harcın tamamı, diğer şeriklere rücu hakkı mahfuz kalmak şartıyla , o gayrimenkule fiilen zilyed bulunan şerikten ve birden ziyade şerik fiilen zilyed bulunuyorsa bunlardan herhangi birinden tahsil olunur.
Ancak, kadastro ve tapulaması yapılan gayrimenkul bu süre içinde tedavül ederse, harç yeni malik adına yapılacak tescilden önce ödenir.
Tapulama Kanununun 71'inci maddesi hükmü mahfuzdur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
HARCIN TEMİNATI :
MADDE 69 - Tapulama Kanununa göre tahakkuk etmiş olup , tapu kütüğünde kayıtlı bulunan gayrimenkuller, kadastro harçlarında harcın teminatıdır ve maliki değiştiği takdirde yeni malikten dahi tahsil olunur.
GÖNDERİLECEK LİSTELER VE SORUMLULUK :
MÜKERRER MADDE 69 - (Ek: 2588 - 21.1.1982) Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterlerde düzenledikleri veya tastik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.
Bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150'nci maddesinin 1,2 ve 3'üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur.
(Değişik son fıkra: 3239 - 4.12.1985) Belediyeler ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma iznini (iskân belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendeğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar.
AKTİN DAİRE DIŞINDA YAPILMASI :
MADDE 70 - (Değişik 1. fıkra: 3239 - 4.12.1985) Tapu memurlarının istek üzerine bir hakkı tesis, tadil ve terkin gibi tapu işlemleri için daire dışına gitmeleri halinde birinci derecede Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun 2/3'ü tazminat olarak emaneten mal sandığına yatırılır. Görevin tamamlanmasından sonra bu miktarın yarısı Hazineye gelir kaydedilir. Diğer yarısı tazminat olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce hazırlanacak yönetmelikte belirtilen esaslara göre ilgili memurlar arasında dağıtılır. İstenen yere gidilmekten vazgeçilirse emaneten alınan para ilgilisine geri verilir. Mutad ulaştırma aracının sağlanması iş sahiplerine aittir.
İfraz, taksim, yüzölçümü gibi işler için harice gidildiği takdirde, ilgili memurlara Harcırah Kanunu hükümleri gereğince yollukları verilir. 
BEŞİNCİ KISIM
Konsolosluk Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 71 - Türkiye Cumhuriyeti muvazzaf ve fahrî konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden bu kanuna bağlı (5) sayılı tarifede yazılı olanları, konsolosluk harçlarına tabidir. İcabında Türkiye menfaatlerini deruhte eden yabancı devlet muvazzaf ve fahrî konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden yukarıdaki fıkrada belirtilmiş olanları da bu Devletin kabul etmesi halinde konsolosluk harçlarına tabidir.
KONSOLOSLUKLARCA YAPILACAK NOTER İŞLEMLERİ :
MADDE 72 - (Değişik: 1512 - 18.1.1972) Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde, bu kanunun noter harçlarına ait hükümleri uygulanır.
MÜKELLEF :
MADDE 73 - Konsolosluk haçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftirler.
İKİNCİ BÖLÜM
İstisnalar
HARÇTAN MÜSTESNA İŞLEMLER :
MADDE 74 - Aşağıdaki mevzular harçtan müstesnadır:
a) Yabancı memleketlere tedavi maksadiyle gidenlere ait işlemler,
b) Yabancı memleketlerde öğrenim ve inceleme için bulunan öğrencilerle, resmî bir göreve veya Devletçe tedavi veya hava değişimine gönderilmesi sebebiyle bulunduğu sırada ölen Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Hükümet üyeleri, askerî ve sivil memurlar, subaylar ve erlerin ve Türk mürettebatının terekeleriyle ilgili bütün işlemler,
c) Doğum ve ölüm ilmuhaberleri,
d) Konsoloslukların yetkilerine giren askerî işlemlere ait her türlü kâğıtların düzenlenmesi veya onaylanması,
e) Öğrenci müfettişliği bulunmayan yerlerde müfettişlik görevi yapan konsoloslukların bu işlere ilişkin olarak düzenleyecekleri ve onaylayacakları kâğıtlar.
f) (Ek: 4731 - 28.12.2001 / m.6) Türkiye'deki kurum ve kuruluşlara hibe olarak yardım amacıyla gönderilecek mal, malzeme, araç ve gereçler için konsolosluklarda düzenlenecek hibe senetleri.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 75 - Konsolosluk harçları (5) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispî, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
HARCIN NİSPETİ :
MADDE 76 - (Değişik: 1318 - 29.7.1970) Konsolosluk harçları (5) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.
(Değişik fıkra: 3180 - 10.4.1985) Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde (2) sayılı tarifede yazılı nispetler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 77 - Konsolosluk harçları, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-e - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığında" ödenir.
ÖDEME ZAMANI :
MADDE 78 - Konsolosluk harçları, ilgili işlemin sona ermesinden önce peşin olarak ödenir.
YABANCI PARA İLE TAHSİL EDİLECEK HARÇLARIN HESABI:
MADDE 79 - (Değişik: 3180 - 10.4.1985) Konsolosluk harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edilir. 
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞININ YETKİSİ :
MADDE 80 - Yabancı devletler konsolosluklarınca Türklerden alınan konsolosluk harçları, (2) ve (5) sayılı tarifelerde yazılı harçlardan fazla olduğu takdirde, Dışileri Bakanlığı mukabele bilmisil olarak o devletler uyruklarından aynı miktarda konsolosluk harçları almaya yetkilidir.
ZARURİ GİDERLER :
MADDE 81 - Kanuna göre alınması icabeden harçlardan başka muhafaza ücreti hakem, hesap görme, bilirkişi, yolluk ve saire gibi, harca tabi işlemler için yapılması zaruri giderler ilgililer tarafından peşin olarak ödenir.
(Ek fıkra: 5234 - 17.9.2004 / m.6) Elçilik ve konsolosluklarda yapılacak konsolosluk işlemleri için zorunlu gider olarak alınacak posta ve haberleşme ücretleri, her ülkenin mahalli şartları da dikkate alınarak Dışişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte belirlenir. Alınan bu tutarların harcanmayan kısmı ilgilisine iade edilir. Mali yıl sonuna kadar ilgilisine iade edilemeyenler bütçeye gelir kaydedilir.
Kırtasiye veya diğer büro giderleri için masraf adiyle bir şey alınmaz.
HARÇLARIN KONSOLOSLUK GİDERLERİNE TAHSİSİ :
MADDE 82 - Konsolosluk harçlarından yapılacak tahsilât tutarının, konsolosluk giderlerine karşılık tutulması veya diğer bir dış temsilciliğine gönderilmesi veya memlekete getirilmesi hususları, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarınca beraberce kararlaştırılır.
ALTINCI KISIM
Pasaport, İkamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 83 - Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabidir.
MÜKELLEF :
MADDE 84 - Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.
İKİNCİ BÖLÜM
İstisna ve Muaflıklar
HARÇTAN MÜSTESNA İŞLEMLER :
MADDE 85 - Pasaport Kanunu hükümlerine uygun olarak verilecek aşağıda yazılı pasaportlar,ikamet tezkereleri ve tasdik işlemleri harçtan müstesnadır:
a) Diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları,
b) Yabancı memleketlere münhasıran öğrenim için gideceklere gerek Türkiye'den çıkarken ve gerekse yabancı memleketlerde öğrenimlerini tamamlayıncaya kadar verilecek pasaportlar,
c) Yabancı memleketlerde yoksul kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından münhasıran Türkiye'ye dönüş yolculuğu için muteber olmak ve veriliş tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde kullanılmak üzere verilecek pasaportlar,
d) Seyahatleri Türkiye için kültürel, ticari veya sosyal bir fayda sağlayacak mahiyette bulunduğu sabit olanlarla, Millî Eğitim Bakanlığının izni ile ilmî incelemelerde bulunmak veya yabancı memleketlerde yapılacak, spor temas ve müsabakalarına katılmak üzere toplu halde gezi yapacak öğretmen, öğrenci ve sporculara verilecek pasaportlar,
e) Yabancı memleketlerde, Türk konsoloslukları tarafından düzenlenen veya tasdik olunan evrakın Dışişleri Bakanlığınca tasdiki,
f) Türkiye'deki yabancı konsolosluk müstahdemleriyle, bu konsoloslukların meslekten olan memurları yanında ikamet etmek suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara verilecek ikamet tezkereleri (Karşılıklı olmak şartiyle).
g) (Ek: 4444 - 11.8.1999) Dışişleri Bakanlığınca mütekabiliyet esası gözönünde tutularak belirlenecek ülkeler uyruklarına verilecek ikamet tezkereleri, (*)
_____
(*) 11.8.1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 15-1. Maddesi hükmü gereğince 1.1.2000 tarihinde yürürlüğe girer.
_____
h) (Ek : 6663 - 29.1.2016 / m.4) Tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış olanlara verilecek pasaportlar.
HARÇTAN MUAF OLANLAR :
MADDE 86 - (Değişik: 2430 - 20.3.1981) İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır.
MADDE 87 - Millî veya milletlerarası tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlikleri ve festivalleri, spor müsabakaları, kongreler ve konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle, Türkiye'ye gelecek veya başka memleketlerde vukubulacak aynı mahiyetteki milletlerarası gösterilerde bulunmak veya bunlara katılmak için, Türkiye'den transit geçeceklere harçsız vize verilir.
Bakanlar Kurulunca belli edilecek yerlere turizm, tedavi veya hava değişimi maksadiyle geleceklere de, tespit edilen şartlara bağlı olmak üzere harçsız vize verilir.
Bu maddede yazılı giriş vizeleri (Turist) damgasını taşıyacaktır.
MADDE 88 - Aşağıda yazılı yabancılara ikamet tezkeresi harçsız olarak verilir :
a) Türk okullarında veya fakültelerinde okuyan öğrenciler,
b) Münhasıran (Değişik ibare: 5228 - 16.7.2004 / m.59/5-a) "basın ve yayın kuruluşları için muhabirlik yapanlar",
c) Devlet, il özel idareleri, belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunları bağlı resmi müesseseler tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, iş sahibi olmayan eşleri ve çocukları,
d) Malî durumlarının bozuk olduğuna, ikamet tezkeresi vermeye yetkili makamlarca kanaat getirilen yoksullar,
e) Türk aslından olup Türk kültürüne bağlı ecnebi uyruklular.
f) (Ek: 6458 - 4.4.2013 / m.123/2 / Yürürlük / m.125/1-a) Uzun dönem ikamet izni bulunanlar,
g) (Ek: 6458 - 4.4.2013 / m.123/2 / Yürürlük / m.125/1-a) İnsan ticareti suçunun mağduru olanlar.
h) (Ek: 6552 - 10.9.2014 / m.23)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca süresiz çalışma izni verilenler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ÖLÇÜLERİ :
MADDE 89 - Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçları (6) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
YENİDEN HARÇ ALINMASI :
MADDE 90 - Sürelerinin sona ermeleri sebebiyle yenilenen ikamet tezkerelerinden tam, kaybolan ikamet tezkerelerinin yenilenmesi halinde yarı harç alınır.
İKAMET TEZKERELERİNDE YARIM HARÇ :
MADDE 91 - Onsekiz yaşını bitirmeyen çocuklara verilecek ikamet tezkerelerinden esas harcın yarısı alınır.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞININ YETKİSİ :
MADDE 92 - Dışişleri Bakanlığınca alınacak tasdik harçlarını karşılık esasına göre bazı devletler uyrukları hakkında artırmaya ve gerektiğinde esas miktarına indirmeye adı geçen Bakanlık yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 93 - Pasaport, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-f - Yürürlük m.45/11) "ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları makbuz karşılığında" veya basılı damga konulması suretiyle alınır.
ÖDEME ZAMANI :
MADDE 94 - Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçları peşin olarak alınır.
YEDİNCİ KISIM
Gemi ve Liman Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 95 - Gemi ve Liman işlemlerinden, bu kanuna bağlı (7) sayılı tarifede yazılı olanları, gemi ve liman haçlarına tabidir.
İNŞA HALİNDEKİ GEMİLER :
MADDE 96 - İnşa halindeki gemilere mahsus sicil işlemleri de, gemi sicil işlemleri gibi harca tabidir.
Ancak inşa halindeki gemilere mahsus sicilde kayıtlı bir geminin, asıl sicile geçirilmesinde evvelce yapılmış ve harca tabi tutulmuş işlemlerden ayrıca harç alınmaz.
MÜKELLEF :
MADDE 97 - Gemi ve Liman harçları, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa aşağıda yazılı kişiler tarafından ödenir :
a) Mülkiyet hakkını iktisabedenler, (iktisabeden kişiler birden fazla ise, harçları hisseleri oranında öderler),
b) İpoteklerde ipoteği tesis edenler,
c) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.
İKİNCİ BÖLÜM
İstisnalar
HARÇTAN MÜSTESNA TUTULAN İŞLEMLER :
MADDE 98 - Aşağıda yazılı mevzular harçtan müstesnadır :
a) İlgililerin kusurları olmaksızın gemi sicil memurları tarafından yapılan hatalarla ilgili düzeltmeler ile mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek suretler,
b) Mücbir sebeplerden dolayı limana uğrayan ticaret gemileri ile her nevi deniz ürünleri avında kullanıldıkları müddetçe av, havuz, depo gibi özel tertibatı bulunan milli balık ve sünger gemilerine verilecek yola elverişlilik belgeleri,
c) Turist nakleden ve başkaca ticari işlemde bulunmayan turist gemileriyle ilmî mevzularda kullanılan gemilerin yola elverişlilik belgeleri.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispeti
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 99 - Gemi ve liman harçları, (7) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispî, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
DEĞER ESASI :
MADDE 100 - Değer ve ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (7) sayılı tarifede yazılı değer ve ağırlıklar esastır.
HARCIN NİSPETİ :
MADDE 101 - Gemi ve liman harçları (7) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır. Muhtelif işlemlerin ayrı zamanda yapılması halinde her işlemden ayrı ayrı harç alınır.
YOLA ELVERİŞLİLİK BELGESİ HARCINDA İNDİRİM :
MADDE 102 - Türkiye limanları arasında muntazam seferler yapan ticaret gemilerinden hareketlerinde tam, dönüşlerine kadar uğrayacakları liman ve iskelelerde 1/5 nispetinde, keza ticarî işlemlerde bulunmayan ticaret gemilerinden de 1/5 nispetinde yola elverişlilik belgesi harcı alınır.
DENİZE ELVERİŞLİLİK BELGESİ HARCINDA İNDİRİM :
MADDE 103 - Uluslararası tanınmış gemi tasnif kurullarından belge alındığı takdirde, ayrıca denetleme yapılmamışsa veya kısmen yapılmışsa denize elverişlilik belgesi harcı yarı nispetinde alınır.
ÖLÇME BELGELERİ HARCINDA İNDİRİM :
MADDE 104 - Gemide yapılacak tadiller veya makina değişimi dolayısiyle verilecek ölçme belgelerinden 1/3 nispetinde harç alınır.
TASDİK HARCINDA İNDİRİM :
MADDE 105 - Değiştirme veya kaybedilme sebebiyle verilecek gemi tasdiknamelerinden tarifede yazılı miktarın 1/5'i nispetinde harç alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 106- Gemi ve liman harçları, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-g - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığında" ödenir.
ÖDEME ZAMANI :
MADDE 107 - Gemi ve liman harçlarının tamamı peşin olarak ödenmedikçe, harca mevzu olan işlem yapılmaz.
Ancak, liman başkanlığı bulunmayan iskelelere uğrayan gemilerden yola elverişlilik belgesi harcı ilk uğradığı liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir.
SEKİZİNCİ KISIM
İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
MEVZUU :
MADDE 108 - İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.
MÜKELLEF :
MADDE 109 - İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri ve Nispetleri
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 110 - İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
YENİDEN HARÇ ALINMASI :
MADDE 111 - Bu kanunda ve ekli tarifede aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kısımda yazılı olup harca tabi tutulmuş olan belgelerin, yenilenmelerinde veya devir suretiyle başkalarına intikallerinde ve herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinden tekrar tam harç alınır.
Beratlı bir ihtiranın tadil ve ıslahı veya yapılacak ilâveler için verilecek tasdikname yerine, yeni bir berat istenirse, yeniden harç alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Harcın Ödenmesi
ÖDEME USULÜ :
MADDE 112 - İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-h - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığında" ödenir.
ÖDEME ZAMANI :
MADDE 113 - Bu harçlar peşin olarak alınır.
(Değişik 2. fıkra: 4731 - 28.12.2001 / m.6 - Yürürlük m.8) Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir.  (Ek cümle : 6322 - 31.5.2012 / m.18) “Denetim kuruluşları yetkilendirme belgesi harçları ise kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir.”
(Ek fıkra : 6456 - 3.4.2013 / m.16 / Yürürlük / m.60/b) Elektrik üretimi lisans harçları her yıl kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, elektrik üretim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilir, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ edilmez ve mayıs ayı içerisinde ödenir. Genel bütçe geliri olarak kaydedilen elektrik üretimi lisans harçlarından hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim lisans harçlarının %90’ı, haziran ayının sonuna kadar, hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretimi yapan tesisin bulunduğu yerin il özel idaresine, il özel idaresi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesine aktarılır. Hesaplanarak aktarılan bu tutarlar, 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre belediyelere ve il özel idarelerine ayrılacak payların hesabında matraha dâhil edilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
BELGELERİN SÜRESİ VE YIL KESİRLERİ :
MADDE 114 - Kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak belgeler, kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Yıllık harca tabi olanlar yıl ortasında alınırsa ancak verildiği mali yılın sonuna kadar muteber olurlar.Kanunlarında aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir.
HARÇLARIN GERİ VERİLMESİ :
MADDE 115 - İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet tarafından görülen lüzum sebebiyle iptal edilen belgeler için evvelce alınmış harçlar iki yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.
DİPLOMA HARCININ ÖDENMEMESİ :
MADDE 116 - Diploma harcı ödenmedikçe resmî veya özel daire ve müesseselere mezuniyete ait yazılar yazılamıyacağı gibi buna ait bir vesika da verilmez.
SINIFLARIN TESPİTİ :
MADDE 117 - Bu kısımda yazılı olup sınıfa göre harca tabi tutulmuş olan işlerde sınıf dereceleri harç mevzuu olan işlemi yapan makamlar tarafından tâyin olunur.
DOKUZUNCU KISIM
Trafik Harçları

BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet ve Muaflıklar
MEVZUU :
MADDE 118 - Trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olanları, trafik harçlarına tabidir.
HARÇTAN MUAF OLANLAR :
MADDE 119 - Askeri ehliyetnameyi haiz askeri şoförlerden muayene ve imtihan komisyonlarınca yapılacak imtihanı müteakip kazananların, askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri, harçtan muaftır.
MÜKELLEF :
MADDE 120 - Trafik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.
İKİNCİ BÖLÜM
Harç Alma Ölçüleri, Nispetleri ve Ödenmesi
HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ :
MADDE 121 - Trafik harçları, (9) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.
HARCIN ÖDENMESİ :
MADDE 122 - Trafik harçları, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-i - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığında" ödenir.
ONUNCU KISIM
Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Muaflıklar ve İstisnalar
ÖZEL KANUNLARDAKİ HÜKÜMLER :
MADDE 123 - (Değişik: 2430 - 20.3.1981) Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.
Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilamların takiplerinde harçtan muafiyet (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-j - Yürürlük m.45/11) "gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen" işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır.
(Değişik son fıkra: 5035 - 25.12.2003 / m.31 - Yürürlük m.50 b) Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile (Ek ibare: 5615 - 28.3.2007 / m.16) "Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (Bu kooperatifler ile Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi tarafından bankalardan kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler dahil)" bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak (Değişik ibare : 6322 - 31.5.2012 / m.19) “kredilere, bunların teminatlarına ve geri ödenmelerine ilişkin işlemler (yargı harçları hariç)” (Değişik ibare: 5766 - 4.6.2008 / m.11/ç) "bu Kanun'da yazılı harçlardan müstesnadır."  
(Ek fıkra: 6111 - 13.2.2011 / m.84) Menkul, gayrimenkul ve maddi olmayan varlıkların, varlık kiralama şirketine devri ile bunların varlık kiralama şirketince devralınan kuruma devri ve bu devirlere bağlı olarak yapılan ipotek işlemleri bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.
(Ek fıkra: 6009 - 23.7.2010 / m.19) Bu maddede veya diğer kanunlarda yer alan harçtan muafiyete ilişkin hükümler, bu Kanunun (1) sayılı Tarifesinin “(A) Mahkeme Harçları” bölümünün (V) numaralı fıkrasındaki “keşif harcı” ve (1) sayılı Tarifesinin “B) İcra ve iflas harçları” bölümünün (III) numaralı fıkrasındaki “haciz, teslim ve satış harcı” bakımından uygulanmaz.
DİPLOMAT MUAFLIĞI :
MADDE 124 - Yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçi, maslahatgüzar ve konsolosları ile elçilik konsolosluklarına mensup olan ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurları ve Türkiye'de resmî bir göreve memur edilenlerin bu sıfatlarından dolayı yapacakları harca mevzu işlemler, karşılıklı olmak şartiyle bu kanunda yazılı harçlardan muaftır.
İKİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyetle ilgili Genel Hükümler
ÖZEL KANUNLARA GÖRE HARÇ MÜKELLEFİ :
MADDE 125 - Bu kanunun ilgili kısımlarında mükellefiyet hakkında konulmuş hükümlerin aksine, özel kanunlarda hüküm bulunduğu takdirde özel kanun hükmü uygulanır.
RE'SEN YAPILAN İŞLEMLER :
MADDE 126 - Herhangi bir istek olmaksızın re'sen yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme İle İlgili Genel Hükümler
İŞLEMİN YAPILAMIYACAĞI :
MADDE 127 - Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzuu olan işlem yapılmaz.
MEMURLARIN SORUMLULUĞU :
MADDE 128 - Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.
İŞİN HİTAMINDA ALINACAK HARÇLARDA ÖDEME ZAMANI :
MADDE 129 - Kendi kısımlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş olup da, mahiyetleri icabı işin sonunda alınması lâzım gelen harçlar; harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.
ZAMANINDA ÖDENMEYEN HARÇLAR :
MADDE 130 - Bu Kanunda ödenmeleri için belli bir süre tespit edilmiş olan harçlar süresi içinde ödenmemiş ise, ilgili makam ve daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde bir müzekkere ile o yerin ilgili vergi dairesine bildirilir. Müzekkerede harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin adı ve soyadı ve en son ikametgah adresi açıkça gösterilir.
GENEL ÖDEME ŞEKLİ :
MADDE 131 - Harçlar bu kanunun ilgili kısımlarında yazılı şekillerde ödenir.
Ancak Maliye Bakanlığı konunun özelliğini gözönünde bulundurarak, harçların, (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-k - Yürürlük m.45/11) "makbuz karşılığı" veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir.
HARÇLARI ALMAYA YETKİLİ DAİRELER :
MADDE 132 - Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde harçlar, harca mevzu olan işlemleri yapan daireler tarafından tahsil olunur.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü takdirde harçları doğrudan doğruya vergi dairelerince tahsil etmeye yetkilidir.
TAHSİLATIN VERGİ DAİRESİNE YATIRILMASI :
MADDE 133 - Maliye Bakanlığının izniyle basılı damga kullanan veya makbuzla tahsilâtta bulunan memurlar bir aya ait tahsilât tutarlarını ertesi ayın beşinci günü akşamına kadar en yakın vergi dairesine yatırmakla mükelleftirler. (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-l - Yürürlük m.45/11) "500 Yeni Türk Lirasını" geçen tahsilât bu süre ile bağlı olmaksızın derhal yatırılır.
Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü yerlerde bu miktarı artırmaya yetkilidir.
TEFTİŞ VE KONTROL YETKİSİ :
MADDE 134 - (Değişik ibare: KHK/646 - 7.7.2011 / m.5) “Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları” ile mahallin en büyük mal memurları her hal ve takdirde, harçları tahsile salâhiyetli memurların hesaplarını teftiş ve kontrola yetkilidirler.
Mahallin en büyük mal memuru tarafından kontrol memurlarına da bu hususta yetki verebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER :
MADDE 135 - Harçlar sayfa üzerine hesap edildiği hallerde 20 satır bir sayfa ve 50 harf bir satır itibar olunur. Son sayfa 20 satırdan eksik olsa da bir sayfa sayılır.
MADDE 136 - (...) (Madde 136, 22.7.1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 82/9-b maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
MADDE 137 - (...) (Madde 137, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı 3. Mükerrer R.G.'de yayımlanan, 30.12.2004 tarih ve 5281 sayılı Kanunun 44. maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü gereğince, 1.1.2005 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)
 


MADDE 138 - Bu kanunda takdir olunacak değer üzerinden harç ödenmesi lâzım gelen hallerde bu değer Vergi Usul Kanununda yazılı takdir komisyonlarınca tespit edilir.
MÜKERRER MADDE 138 - (Ek: 3239 - 4.12.1985) (Değişik: 3689 - 15.12.1990) Bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçlar (Maktu ve nispî harçların asgarî ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulunca belirlenen miktarlar ile bu miktarların Vergi Usul Kanunu uyarınca 1990 yılı için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle bulunacak tutarların toplamı kadar artırılmıştır.
Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispî harçların asgarî ve azamî miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. (...) (Mükerrer Madde 138 in 2. fıkrasının son cümlesi, 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı 3. Mükerrer R.G.'de yayımlanan, 30.12.2004 tarih ve 5281 sayılı Kanunun 44. maddesinin (3) numaralı fıkrası hükmü gereğince, 1.1.2005 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.) 
Bu suretle hesaplanan harç (Değişik ibare: 5281 - 30.12.2004 / m.43/3-m - Yürürlük m.45/11) "tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri" nazara alınmaz.
(Ek fıkra: 3986 - 4.5.1994) Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçlar % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilmez. (Değişik ibare: 4503 - 27.1.2000) “Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları” (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) ile nispi harçları, tarifeler yahut tarifelerin ilgili fıkra ve bentleri itibariyle birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere; maktu harçlarda (Değişik ibare: 4503 - 27.1.2000) “yirmi katına”, nispi harçlarda ise bir katına kadar artırmaya, uygulanmakta olan (Değişik ibare: 5838 - 18.2.2009 / m.32/9 / Yürürlük / m.33) “maktu harçları yarısına, nispi harçları ise Kanunla belirlenen oranların onda birine kadar indirmeye,” bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit etmeye yetkilidir. (*)  
_____
(*) 1 - 15 Aralık 1990 tarih ve 3689 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi (e) bendi gereğince 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girer.
2 - Değişik ibareler, 27.1.2000 tarih ve 4503 sayılı Kanunun 12. Maddesi hükmü gereğince 5.2.2000’de yürürlüğe girer.
____
BEŞİNCİ BÖLÜM
KALDIRILAN HÜKÜMLER :
MADDE 139 - Aşağıdaki tarih ve sayıları yazılı kanunlar kaldırılmıştır :
a) 25.2.1952 tarih ve 5887 sayılı,
b) 11.3.1954 tarih ve 6401 sayılı,
c) 20.5.1955 tarih ve 6608 sayılı,
d) 29.6.1955 tarih ve 6765 sayılı,
e) 26.7.1957 tarih ve 6955 sayılı,
f) 6.1.1960 tarih ve 7406 sayılı,
g) 2.1.1961 tarih ve 201 sayılı,
h) 2.2.1340 tarih ve 405 sayılı,
i) 15.4.1338 tarih ve 216 sayılı kanunlar ile bunların ek ve tadilleri,
j) 11.5.1953 tarih ve 6085 sayılı ve 12.1.1961 tarih ve 232 sayılı kanunların trafik harçları ile ilgili hükümleri,
k) 3.5.1928 tarih ve 1234 sayılı kanunun 68'inci maddesi,
l) 5.7.1939 tarih ve 3687 sayılı kanunun 1'inci maddesinin vize resmine ait hükümleri,
m) 18.12.1935 tarih ve 2864 sayılı kanunun 1'inci maddesinin vize müruriye resmine ilişkin hükümleri,
n) 30.11.1930 tarihli Ecnebi Anonim ve sermayesi eshama münkasem şirketlerle ecnebi şirketleri hakkındaki Kanunun harçla ilgili hükümleri.
EK MADDE 1.- (Ek: 5035 - 25.12.2003 / m.33 - Yürürlük m.50 d) Döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler harçlardan müstesnadır. 
Döviz kazandırıcı faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan harç, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.
Yukarıda belirtilen hususlarda harç istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Döviz kazandırıcı faaliyetin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar, harç ile ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.
Bu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte tespit edilir.
ALTINCI BÖLÜM
GEÇİCİ HÜKÜMLER :
GEÇİCİ MADDE 1- Yeniden bir tahrir yapılıncaya kadar Tapu ve Kadastro harçlarının hesabında :
1. Arazide :
a) 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil görmüş olan arazi ve arsaların vergi değerlerinin (10) misli,
b) 1 Haziran 1942 tarihinden sonra tadil görmüş olan arazi ve arsaların mezkûr tarihteki vergi değerlerinin (10) misli,
2. Binalarda :
a) 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil suretiyle gayrisâfi iratları takdir edilmiş olan binaların VUK'na göre bulunacak vergi değerlerinin (6) misli,
b) 1 Haziran 1942 (Dâhil) tarihi ile 28 Şubat 1947 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların VUK'na göre bulunacak vergi değerlerinin (4) misli,
c) 1 Mart 1947 (Dâhil) tarihi ile 11 Mayıs 1953 (Dâhil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisâfi iratları takdir edilmiş olan binaların VUK'na göre bulunacak vergi değerlerinin (2) misli,
d) 12 Mayıs 1953 (Dâhil) tarihinden sonra tahrir veya tadil suretiyle gayrisâfi iratları takdir edilmiş olan binaların VUK'na göre bulunacak vergi değeri aynen,
Vergi değeri olarak kabul olunur.
GEÇİCİ MADDE 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden evvelki zamanlara ait harçlarla ilgili işlemler eski hükümlere tabidir.
Ancak cezalara ait hükümlerden hangisi mükellefin lehine ise o uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 3 - Bu Kanuna göre harç mevzuu dışında kalan işlemler sebebiyle veya harçtan muaf tutulan kişiler adına 5887 sayılı kanun gereğince, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahakkuk etmiş olup da tahsil edilmemiş bulunan harç ve cezalar terkin olunur.
GEÇİCİ MADDE 4 - Bu Kanunun yürürlük tarihinde, evvelki hükümlere göre bir yıl muteber olmak üzere harçları ödenerek alınmış ruhsatname, satış tezkereleri ve benzeri vesikalar ancak bu Kanunun yürürlüğe girdiği mali yılın sonuna kadar muteberdir.
GEÇİCİ MADDE 5 - (Ek: 4444 - 11.8.1999) Emlak Vergisi Kanununun geçici 18 inci maddesi uyarınca 1.11.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasında yeniden beyanda bulunan mükelleflerin beyan ettikleri değerler, tapu ve kadastro harçları uygulamasında kayıtlı değer veya emlak vergisi değeri olarak kabul edilir. Beyan edilen bu değerler müteakip yıllarda yeniden değerlemeye tabi tutularak harcın hesabında dikkate alınır.
GEÇİCİ MADDE 6 - (Ek : 6358 - 31.10.2012 / m.18) EXPO 2016 Antalya Ajansı ya da EXPO 2016 Antalya resmî katılımcıları tarafından çalıştırılacak yabancı personel ile resmî katılımcıların temsilcileri, ekli (6) sayılı tarifede belirlenen vize, ikamet tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı tasdik ve süreli çalışma izin belgesi harçlarından muaftır.
GEÇİCİ MADDE 1 - (Ek: 2588 - 21.1.1982) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki dönemlere ilişkin emlak alım, gayrimenkul kıymet artışı ve gelir vergilerine tabi olay ve hukuki durumlarda Emlak Alım Vergisi Kanunu, 1318 sayılı Finansman Kanununun Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisine ilişkin hükümleri ve Gelir VergisiKanununun ilgili hükümleri ile bu kanunların ek ve değişikliklerine ait kanun hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2 - (Ek: 2588 - 21.1.1982) Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 198 sayılı Emlak Alım Vergisi Kanunu ve 1318 sayılı Finansman Kanununun (Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisine ilişkin hükümleri) ile 1598 sayılı Mali Denge Vergisi Kanununun mahsus kısım ve bölümlerinde kayıtlı vergi nispet ve tarifelerinde 1982 bütçe yılında meydana gelen olay ve hukuki durumlar için %50'ye kadar indirim yapmaya ve bu indirimlerle ilgili esas ve usulleri saptamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 1.- (4751 - 3.4.2002) 2001 Mali Yılı Bütçe Kanunu ile Belediyeler Fonu adına ayrılan ve emanet hesaplarına alınan bütçe ödeneği, İller Bankasının 2001 yılı Ocak ila Haziran aylarına ait olmak üzere altı aylık dönem içinde tahakkuk eden mülga Belediyeler Fonu borcuna mahsup edilir.
Ankara, Mersin ve İzmit Büyükşehir Belediyelerinin İller Bankasına olan borçları, 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun gereğince bu belediyeler adına her ay tahakkuk eden paylardan Bakanlar Kurulunca tespit edilecek esaslar dahilinde kesilerek İller Bankasının mülga belediyeler fonuna olan borcuna mahsuben Hazine hesaplarına intikal ettirilir.
Bu mahsup işlemlerinden sonra kalan borç İller Bankasınca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aydan başlamak üzere oniki ayda eşit taksitler halinde Hazine hesaplarına aktarılır.
İller Bankasının bu borcuna faiz uygulanmaz.
GEÇİCİ MADDE 1.- (4817 - 27.2.2003) Bağımlı veya bağımsız olarak çalışan yabancılara, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş olan çalışma izinleri, bu Kanun uyarınca Bakanlıkça iptal edilmediği veya hükmünü kaybetmediği müddetçe sürelerinin sonuna kadar geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 2.- (4817 - 27.2.2003) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarının çalışma izni verdiği veya istihdam ettiği yabancılara ait bilgiler izni veren mercilerce, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren doksan gün içinde Bakanlığa bildirilir.
GEÇİCİ MADDE 3.- (4817 - 27.2.2003) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce çalışma izni başvurusu yapılan ve işlemleri devam eden yabancıların çalışma izinlerini, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yetkili kamu kurum ve kuruluşları verirler ve çalışma izninin veriliş tarihinden itibaren otuz gün içinde gerekli bilgileri Bakanlığa iletirler.
GEÇİCİ MADDE - (5951- 28.1.2010) Bu Kanunun 3 üncü maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin “XI- Finansal faaliyet harçları” bölümünün (1) numaralı bendinde yapılan değişiklik 2010 yılında tahakkuk ettirilmiş harçlar için de uygulanır ve aradaki farka isabet eden harç tutarı bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tahakkuk ettirilmiş sayılarak bir ay içinde ödenir. Kanunun yayımı tarihi itibarıyla faaliyette bulunan tüm bankaların serbest bölgeler dışındaki şubelerine ait belgelere ilişkin yıllık harçlar 2010 yılı için bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tahakkuk ettirilmiş sayılarak bir ay içinde ödenir.
GEÇİCİ MADDE 1 - (6217- 31.3.2011) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin tatbikinde temyiz, istinaf ve itiraz yolu başvurusunun yapıldığı tarihteki harç miktarları esas alınır.
MADDE 140 - Bu Kanun hükümleri yayımını takibeden aybaşından itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girer.
MADDE 141 - Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Maliye Bakanlığından:
HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 75)
MAKTU VE NİSPİ HARÇLARIN ASGARİ VE AZAMİ MİKTARLARINI BELİRLEYEN HADLER HAKKINDA
Resmi Gazete Tarihi: 25 Aralık 2015
Resmi Gazete Sayısı: 29573
492 sayılı Harçlar Kanununun(1) mükerrer 138 inci maddesinde,
"...
"Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.
Bu suretle hesaplanan harç tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri nazara alınmaz.
..."
hükmüne yer verilmiştir.
Bakanlığımızca 2015 yılı için yeniden değerleme oranı % 5,58 (beş virgül elli sekiz) olarak tespit edilmiş ve 10/11/2015 tarihli ve 29528 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 457 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile ilan edilmiş bulunmaktadır.
Buna göre, 492 sayılı Kanunun mükerrer 138 inci maddesi hükmü gereğince, Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 73 Seri No’lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmıştır. Artırılan bu tutarlar 1/1/2016 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.
Ekli 2, 5 ve 7 sayılı tarifelerin bazı pozisyonlarında beher rüsum tonilatosundan gibi birim değer üzerinden alınacak maktu harç tutarları yer almaktadır. Sözü edilen maktu harç tutarlarının, birim değerler toplamına tatbiki sonucu bulunacak olan ve asgari ve azami hadler arasında kalan harcın 10 Kuruşa kadarki kesirleri de tahsil edilmeyecektir.
Tebliğ olunur.
———————————————— 1 17/07/1964 tarihli ve 11756 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 2 25/12/2015 tarihli ve 29573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.






















 

SORU CEVAP

captchaImg