AVŞAR HUKUK BÜROSU

İŞ MAHKEMELERİ KANUNU

KANUN NO: 5521
İŞ MAHKEMELERİ KANUNU
Kabul Tarihi: 30 Ocak 1950
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 4 Şubat 1950 - Sayı: 7424
3.t. Düstur, c.31 - s.753
MADDE 1 - İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle (o Kanunun değiştirilen ikinci maddesinin C, D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş aktinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur.
Bu mahkemeler :
A) (...) (Madde 1'in ikinci fıkrasının A bendi, 7.11.2012 tarih ve 28460 sayılı R.G.'de yayımlanan 18.10.2012 tarih ve 6356 sayılı Kanun'un 81. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)  


B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve dâvalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu dâvalara, o yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeler alınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere göre bakılır.
Fiilî ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıyla iş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığı hallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 6352 - 2.7.2012 / m.39) Birden fazla iş mahkemesi bulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davaların görüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.
MADDE 2 - İş mahkemeleri bu iş için görevlendirilen yargıcın başkanlığında (...) (*) teşekkül eder.
_____
(*) Madde 2 nin 1. fıkrasında yer alan "bir işveren temsilcisi ile bir işçi temsilcisinden" ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
_____
(...) (Madde 2 nin 2. fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 14.5.1970 tarih ve E. 1967/40, K. 1970/26 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
(...) (Madde 2 nin 3. fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
(...) (Madde 2 nin 4. fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
(...) (Madde 2 nin 5. fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 3 - (...) (Madde 3, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 4 - (...) (Madde 4, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 5 - İş mahkemelerinde açılacak her dâva, açıldığı tarihte dâvaolunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesindebakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede debakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.
MADDE 6 - (...) (Madde 6, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 7 - İş mahkemelerinde şifahi yargılama usulü uygulanır. İlk oturumda mahkeme tarafları sulha teşvik eder. Uzlaşmadıkları ve taraflar veyavekillerinden birisi gelmediği takdirde yargılamaya devam olunarak esas hakkında hüküm verilir.
İş Kanunu'nun 79'uncu maddesinde yazılı uzlaşma teşebbüsünün yapılmamışolması dâvanın kabulüne ve görülmesine mâni teşkil etmez.
(Ek fıkra: 6552 - 10.9.2014 / m.64) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.
(Ek fıkra: 6552 - 10.9.2014 / m.64) Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.
MADDE 8 - (Değişik: 5308 - 2.3.2005 / m.1 - Yürürlük m.3) İş mahkemelerince verilen nihai kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Şu kadar ki, para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararlar hariç, miktar veya değeri bin lirayı geçmeyen davalar hakkındaki nihai kararlar kesindir.
İstinaf yoluna başvurma süresi, karar yüze karşı verilmişse nihai kararın taraflara tefhimi, yokluklarında verilmiş ise tebliği tarihinden itibaren sekiz gündür.
Bölge adliye mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri beşbin lirayı geçen davalar hakkındaki nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
Kanun yoluna başvurulan kararlar, bölge adliye mahkemesi ve Yargıtayca iki ay içinde karara bağlanır.
Yargıtayın kararlarına karşı karar düzeltme yoluna başvurulamaz.  


MADDE 9 - İş mahkemelerinin çalışma zamanları ihtiyaca göre haftanın münasip günleri ve iş bakımından günün münasip saatleri nazara alınarak Adalet Bakanlığınca tesbit olunur.
MADDE 10 - İş Kanunu'nun uygulanması ile görevli olan idari merciler, kendilerine yapılan müracaatları 15 gün içinde idari yoldan neticelendiremedikleri ve iş mahkemelerinin görevi içinde gördükleri takdirde,bu hususa dair olan evrak ve belgeleri yetkili iş mahkemesine tevdi ederler. Mahkeme, re'sen gün tayin ederek tarafları, davet ve müracaat sahibinin dâvacı olduğunu tesbitten ve zabıtnameye imzasını aldıktan sonra bu kanundaki esasve usullere göre dâvayı görerek kararını verir. İdari merciin bu yoldaki tevdii mahkemenin göreve mütaallik kararını takyit etmez.
MADDE 11 - (...) (Madde 11 in ilk fıkrası, 21.11.1980 tarih ve 2345 sayılı Kanunun 3 ncü maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.)
(Ek fıkra: 2339 - 12.11.1980 / m.1) Türkçe bilmeyen yabancı uyruklu kişilerintaraf oldukları iş davalarında mahkemece çağrılacak tercüman ve mütercimücreti, mütekabiliyet şartı ile Devlet Hazinesinden karşılanır.
MADDE 12 - (...) (Madde 12, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 13 - (...) (Madde 13, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 14 - (...) (Madde 14, Anayasa Mahkemesi'nin 13.4.1971 tarih ve E. 1970/63, K. 1971/38 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
MADDE 15 - Bu Kanun'da sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır.
MADDE 16 - İş kazalarıyla meslek hastalıkları ve analık sigortaları hakkındaki 4772 sayılı Kanun'un 67'nci ve ihtiyarlık sigortası hakkındaki 5417 sayılı Kanunun 38'nci maddelerinin ikinci fıkraları hükümleri kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 - (Ek: 5308 - 2.3.2005 / m.2 - Yürürlük m.3) Bölge adliye mahkemelerinin, 26.9.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazetede ilan edilecek göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında yapılan temyiz başvuruları, kesinleşinceye kadar Yargıtay tarafından sonuçlandırılır. Bu kararlar hakkında İş Mahkemeleri Kanununun bu Kanunla yapılan değişiklikten önceki temyize ilişkin hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2 - (Ek: 6352 - 2.7.2012 / m.40) Bölge adliye mahkemelerinin, 5235 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, Yargıtayın bozma kararlarına karşı verilen direnme kararının temyizi halinde dava dosyası, önce kararı veren daireye gönderilir. Direnme kararları daireler tarafından öncelikle incelenir. Kararı veren daire, direnmeyi yerinde görürse kararı düzeltir; yerinde görmezse talebi on gün içinde Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna iletir.
MADDE 17 - Bu Kanun yayım tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
MADDE 18 - Bu Kanunu Adalet ve Çalışma Bakanları yürütür.

SORU CEVAP

captchaImg